تخلف در جنگ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٠
نكته شايان دقت اين است كه امام على (ع) پيشنهاد اعدام براى متخلّفان را نه تنها رد نكرد، بلكه بطور اجمال فرمود: به او دستورى دادهام شايد منظور از دستور، همان اعدام باشد كه معقل پيشنهاد كرد، ولى موقعيت سياسى اجتماعى اجازه نمىداد كه بهرهگيرى از اين شيوه برخورد را آشكارا مطرح سازد.
در همين رابطه مالك بن حبيب، مردى را كه از فرمان اميرمؤمنان (ع) در جنگ تخلّف كرده بود، گرفت و او را گردن زد. اين خبر به قبيله او رسيد؛ بعضى از افراد قبيله گفتند: برويم سراغ مالك از او حرف بكشيم، شايد به قتل او اقرار كند، او (مالك) مرد حيران نادانى است. از اين رو، نزد وى آمدند و گفتند: اى مالك! تو آن مرد را كشتى؟ گفت: (مىخواهيد) به شما بگويم (همان گونه كه) ماده شتر بچهاش را نوازش مىكند (او را كه فرارى از جبهه بود نوازش كردم)؟ از نزدم دور شويد. خدا روسياهتان كند. بصراحت به شما مىگويم: من او را كشتم. «١» گفتنى است كه اميرمؤمنان على (ع) مالك را به خاطر اين كار نكوهش نكرد و كيفر نداد. اگر قتلش جايز نبود طبق معمول، حضرت على (ع) مالك را مجازات مىكرد، در حالى كه مجازات نشده است و در كتابهاى رجال نيز از او به نيكى ياد كردهاند. «٢»