امر پروردگار است). بعد معنی «امر» را در آیات دیگر توضیح داده‌اند، یعنی خود قرآن کریم «امر» را در جای دیگر معنی می‌کند که موجودِ امری یعنی موجودی که مستقلا از خداوند متعال صادر می‌شود و علل و اسباب ظاهری در وجود او دخالت ندارد و وجود او دفعی و آنی است نه تدریجی مثل وجودهای مادی[١] . هر موجودی از موجودهای مادی که ما سراغ داریم، تدریجا پیدا می‌شود، ولی آن که از سنخ امر الهی است وجود او تدریجی نیست بلکه دفعی است؛ نوع وجودش با وجود موجودهای عالم مادی متفاوت است.

آیه «وَ یسْئَلونَک عَنِ الرّوحِ قُلِ الرّوحُ مِنْ اَمْرِ رَبّی» با توجه به اینکه در آیات دیگر معنی «امر» توضیح داده شده، یعنی: بگو آن روح ـ که سخنش مطرح است ـ از سنخ موجودات عالم طبیعت نیست. اِنَّما اَمْرُهُ اِذا اَرادَ شَیئآ اَنْ یقولَ لَهُ کنْ فَیکونُ[٢] . وَ ما اَمْرُنا اِلّا واحِدَةٌ[٣] .

در بعضی از آیات قرآن، آن موجودی که بر انبیا ظاهر می‌شود، یا آن موجودی که به انسان انسانیت می‌بخشد، خدا می‌گوید آن هم از جنس روح است. درباره آدم و انسانها می‌فرماید: وَ نَفَخْتُ فیه مِنْ روحی[٤] از روح خودم چیزی در جنس بشر دمیدم. از اینجا معلوم می‌شود در جنس بشر چیزی وجود دارد که ما در اصطلاح امروز او را «روح» می‌نامیم و آن چیزی است از نوع و سنخ آن روحی که خدا می‌فرماید: «تَنَزَّلُ الْمَلائِکةُ وَ الرّوحُ»؛ یعنی چیزی است که از جنس طبیعت و ماده نیست. درباره حضرت مریم می‌فرماید: فَاَرْسَلْنا اِلَیها روحَنا فَتَمَثَّلَ لَها بَشَرآ سَوِیآ[٥] ما روح

[١] . مانند یك درخت یا یك حیوان یا یك جماد كه ما می‌بینیم.

[٢] . یس / ٨٢ .

[٣] . قمر / ٥٠ .

[٤] . حجر / ٢٩، ص / ٧٢.

[٥] . مریم / ١٧.