می‌چسبد و تعلق پیدا می‌کند و وابسته می‌شود و دیگر از جای خودش تکان نمی‌خورد، و شروع می‌کند به رشد کردن. مرتب از بدن مادر تغذی می‌کند. همین که بزرگ شد دو تا می‌شود، دو تا چهار تا می‌شود، چهار تا هشت تا می‌شود... . تا یک مرحله، به یک نسبت رشد می‌کند. بعد کم کم برآمدگیها و فرورفتگیهایی در اطرافش پیدا می‌شود که مبدأ به وجود آمدن اعضا و جوارح و همان مرحله «مُضْغه‌ای» در قرآن است. مضغه یعنی گوشت جویده که بریده بریده است و یکنواخت نیست و برآمدگی و فرورفتگی دارد.

بنابراین «علق» همان «علقه» است که در جای دیگر قرآن آمده و در قرآن مرحله علقه بودن بعد از مرحله نطفه بودن است. مرحله نطفه بودن مرحله تحرک و سیلان است، یعنی آن وقتی است که هنوز هسته اصلی به وجود نیامده، بلکه نیمی از آن هسته است که همان نطفه مرد است. علقه بودن مرحله‌ای است که نطفه به یک نقطه تعلق پیدا می‌کند و وابسته می‌شود، در یک جا قرار می‌گیرد[١] و شروع می‌کند به رشد کردن، و آن همان مرحله‌ای است که نطفه جنس نر و نطفه جنس ماده مجموعا یک واحد را تشکیل می‌دهند و از آن جاست که انسان به وجود می‌آید. یعنی مبدأ تکوّن و انسان بودن انسان علقه بودن است.

یک مسئله شرعی

مسئله‌ای امروز زیاد مطرح است و آن اینکه می‌گویند آیا جلوگیری کردن از پیدایش بچه شرعا جایز است یا نه[٢] ؟ از جنبه شرعی تا مرحله

[١] . نه اینكه چون زالو شكل است به آن «علق» گفته شده.

[٢] . اخیرا دیده‌ایم این مسئله در روزنامه‌ها هم مطرح شده. البته در روزنامه‌ها آنچه مطرح نیست جنبه شرعی آناست؛ از جنبه‌های روان‌شناسی و حقوقی و اجتماعی و پزشكی بحث می‌كنند، تنها بحثی كه مطرح نیست جنبهشرعی است.