یک بار به سرکردگی ابوبکر و یک بار به سرکردگی عمر. بعد عمرو عاص پیشنهاد کرد و گفت: یا رسولَ الله ما باید با نیرنگ کاری بکنیم. او هم رفت و نتوانست کاری انجام دهد. در نهایت امر کار به علی (ع) واگذار شد. ایشان بیراهه و کوهستان را ]برای حرکت[ انتخاب کردند. شبانه از کوهستان رفتند به طوری که صبح در سپیده دم (بین‌الطلوعین) بر سر دشمن وارد آمدند و کار دشمن ساخته شد. فاصله از مدینه تا آنجا زیاد بود. در همان روز وقتی که پیغمبر اکرم به مسجد مدینه آمدند و به نماز ایستادند، بعد از حمد این سوره را خواندند[١] .

اصحاب دیدند پیغمبر اکرم بعد از سوره حمد چیزهای جدیدی خواندند. وقتی که نماز تمام شد گفتند: یا رسول الله ما این آیات را تا به حال نشنیده بودیم. فرمود: همین امروز جبرئیل بر من نازل شد و خبر از فتح علی داد.

مکرر گفته‌ایم قرآن وقتی به چیزی سوگند می‌خورد می‌خواهد بگوید من این را محترم و مقدس می‌شمارم.

بعد از این سوگندها می‌گوید: اِنَّ الاِْنْسانَ لِرَبِّهِ لَکنودٌ ]قسم به این چیزها[ که انسان چقدر کافر نعمت است نسبت به پروردگار خودش! به جای اینکه نعمتی را قدر بداند، در مقابل آن ایستادگی می‌کند. مثل بچه‌ای که پدر و مادر برای بهبود و شفای او دوا یا غذایی تهیه کرده‌اند و او می‌زند و می‌خواهد همه را درهم بشکند. مفسرین گفته‌اند ـ درست هم گفته‌اند ـ که قرآن با این «اِنَّ الاِْنْسانَ لِرَبِّهِ لَکنودٌ» نظر دارد به همان مردمی که به جای اینکه دعوت پیغمبر را بپذیرند، می‌خواهند به مدینه حمله کنند. می‌گوید: آیا قدردانی این نعمتی که خدا به شما داده این است که

[١] . به همان نسبت كه سوره «اِذا زُلْزِلَتْ» در انسان تذكر به قیامت و احساس بازگشت به سوی حق را بیدار می‌كنداین سوره در انسان حس سلحشوری را بیدار می‌كند. عرب هم در این جهت خیلی عجیب بود.