تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨ - تفسير همنشين شياطين!

و به اين ترتيب اميد آنها را در مورد جدايى از شياطين براى هميشه مبدل به ياس مى‌كند و چه طاقتفرساست تحمل اين همنشينى؟! در تفسير اين آيه احتمالات ديگرى نيز داده شده از جمله اينكه گاه انسان از ديدن دردمندان ديگر دردش تخفيف پيدا مى‌كند، چرا كه معروف است البلية اذا عمت طابت:" هنگامى كه بلا عمومى شد گوارا مى‌شود!" اما به اينها گفته مى‌شود در آنجا چنين تسلى خاطرى نيست چنان غرق عذابيد كه عذاب شيطان هم بند شما مايه تسلى شما نخواهد شد [١] اين احتمال را نيز داده‌اند كه گاه مصيبتى فرا مى‌رسد و انسان پيامدهاى آن را ميان خود و دوستان تقسيم مى‌كند، و بار مصيبت سبك مى‌شود، ولى در آنجا اين مساله نيز وجود ندارد، چرا كه هر كدام سهم وافرى از عذاب الهى دارند بى‌آنكه از ديگرى چيزى كاسته شود!.

ولى با توجه به اينكه اين آيه تكميلى است براى آيه قبل همان تفسير اول كه انتخاب كرديم مناسبتر است.

*** در اينجا قرآن اين گروه را به حال خود مى‌گذارد و روى سخن را به سوى پيامبر ص كرده از غافلان كوردلى كه پيوسته او را تكذيب مى‌كردند، و از قماش همان گروهى بودند كه در آيات قبل از آنها سخن گفته شد، بحث كرده، مى‌فرمايد:" آيا تو مى‌توانى سخن خود را به گوش كران برسانى؟ و يا كوران را هدايت كنى؟ و كسانى را كه در ضلال مبين هستند و احساس نمى‌كنند به راه راست دعوت نمايى"؟! (أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ أَوْ تَهْدِي الْعُمْيَ وَ مَنْ كانَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ‌).

شبيه اين معنى در آيات ديگرى از قرآن مجيد نيز آمده است، كه افراد

---

[١] بنا بر اين تفسير جمله" أَنَّكُمْ فِي الْعَذابِ مُشْتَرِكُونَ‌" فاعل" ينفع" خواهد بود، نه نتيجه آن.