تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٦ - تفسير همنشين شياطين!

كرده مى‌فرمايد:" آنها اين گروه را از راه خدا بازمى‌دارند" (وَ إِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ‌) [١] هر وقت اراده بازگشت كنند سنگى بر سر راه آنها مى‌افكنند و مانعى ايجاد مى‌كنند تا هرگز به صراط مستقيم بازنگردند.

و آن چنان طريق گمراهى را در نظر آنها زينت مى‌دهند كه:" گمان مى‌كنند هدايت يافتگان حقيقى آنها هستند"! (وَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ‌).

همانگونه كه در آيه ٣٨ سوره عنكبوت در باره" عاد" و" ثمود" مى‌خوانيم:

وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَ كانُوا مُسْتَبْصِرِينَ‌:

" شيطان اعمالشان را در نظرشان زينت داد و آنها را از راه بازداشت در حالى كه قبلا راه را پيدا كرده بودند".

*** خلاصه اين وضع هم چنان ادامه پيدا مى‌كند انسان غافل و بيخبر در گمراهى خويش، و شياطين در اضلال او تا هنگامى كه پرده‌ها كنار مى‌رود، و چشم حقيقت بين او باز مى‌شود،" زمانى كه نزد ما حاضر مى‌شود مى‌بيند ولى و قرينش هم چنان با او است، همان كسى كه عامل همه بدبختيهاى او بوده! فرياد مى‌زند و مى‌گويد:

اى كاش ميان من و تو فاصله مشرق و مغرب بود! چه بد قرين و همنشينى هستى تو"! (حَتَّى إِذا جاءَنا قالَ يا لَيْتَ بَيْنِي وَ بَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ الْقَرِينُ‌).

همه عذابها يك طرف، و همنشينى با اين قرين سوء يك طرف، همنشينى با شيطانى كه هر وقت به قيافه نفرت‌انگيز او مى‌نگرد تمام خاطره‌هاى گمراهى و بدبختيش در نظرش مجسم مى‌گردد، كسى كه زشتيها را در نظرش زيبا جلوه مى‌داد، و بيراهه را شاهراه، و گمراهى را هدايت، اى واى كه او براى هميشه‌

---

[١] ضمير جمع در" انهم" و جمله بعد به" شياطين" برمى‌گردد، هر چند قبلا به صورت مفرد آمده چون در واقع معنى جمعى را داشته است.