تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٩ - تفسير اگر خدا را يارى كنيد شما را يارى مىكند

مصون و بركنار بمانند، بروند آثار گذشتگان را بنگرند و آينده خود را در آئينه زندگى آنان ببينيد.

قابل توجه اين كه" دمر" از ماده" تدمير" در اصل به معنى هلاك كردن است، اما هنگامى كه با" على" ذكر مى‌شود به معنى نابود كردن همه چيز حتى فرزندان و خانواده و اموال مخصوص انسان است‌ [١] و به اين ترتيب اين تعبير بيان مصيبت دردناكترى است، مخصوصا با توجه به اين كه لفظ" على" معمولا در مورد سلطه به كار مى‌رود، مفهوم جمله اين مى‌شود كه خداوند هلاك و نابودى را بر سر اين اقوام و اموال و آنچه مورد علاقه آنها بود فرو ريخت!.

در مورد" سير در ارض" كه قرآن مجيد به عنوان يك برنامه آگاه كننده بارها روى آن تكيه كرده است بطور مشروح در جلد سوم صفحه ١٠٢ به بعد بحث كرده‌ايم (ذيل آيه ١٣٧ سوره آل عمران) و در جلد ١٦ صفحه ٤٥٨.

*** آخرين آيه مورد بحث به ذكر دليل حمايت همه جانبه پروردگار از مؤمنان و نابودى كافران طغيانگر پرداخته مى‌گويد:" اين بخاطر آن است كه خداوند مولا و سرپرست مؤمنان است اما كافران مولايى ندارند" (ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ أَنَّ الْكافِرِينَ لا مَوْلى‌ لَهُمْ‌) [٢]" مولى" به معنى" ولى و سرپرست و يار و ياور" است، و به اين ترتيب خداوند ولايت و سرپرستى و يارى مؤمنان را بر عهده گرفته، اما كافران را از زير چتر ولايت خود خارج ساخته است، روشن است كسانى كه تحت ولايت ذات پاك او باشند هم در مشكلات يارى مى‌شوند، و هم ثبات قدم دارند، و سرانجام به مقصود خود نائل مى‌شوند، اما آنها كه از زير اين پوشش خارجند اعمالشان حبط و نابود

---

[١] تفسير" روح المعانى" و" روح البيان" و" فخر رازى".

[٢] مشار اليه" ذلك" عاقبت نيك مؤمنان و عاقبت سوء كافران است كه در آيات قبل به آن اشاره شده است.