تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٩ - تفسير همه جا نشانههاى او است

سپس از اين آيات" آفاقى" به" آيات انفسى" پرداخته، مى‌گويد:" و در آفرينش شما و جنبندگانى كه در سراسر زمين پراكنده ساخته نيز نشانه‌هايى است براى جمعيتى كه اهل يقينند" (وَ فِي خَلْقِكُمْ وَ ما يَبُثُّ مِنْ دابَّةٍ آياتٌ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ‌).

در حقيقت همانگونه كه در عبارت معروف و منسوب به امير مؤمنان على ع آمده است:" اين انسان جرم صغيرى است كه عالم كبيرى در او خلاصه شده" و آنچه در عالم كبير وجود دارد نمونه‌اى از آن در درون جسم و جان او است.

خصلتها و صفاتش معجونى است از خصائل و صفات مجموعه جنبندگان و موجودات زنده، و تنوع خلقتش عصاره‌اى است از مجموعه حوادث اين جهان بزرگ.

ساختمان يك سلول او به اندازه ساختمان يك شهر عظيم صنعتى اسرارانگيز است، و آفرينش يك موى او با ويژگيها و خصوصيات مختلفى كه با سرپنجه علم و دانش كشف شده است خود آيتى بزرگ از آيات الهى است.

وجود هزاران كيلومتر رگهاى كوچك و بزرگ و مويرگهاى فوق العاده ظريف در بدن او، و هزار كيلومتر رشته‌هاى ارتباطى و سيمهاى مخابراتى سلسله اعصاب، و چگونگى ارتباط آنها با مركز فرماندهى فوق العاده پيچيده و اسرارآميز و در عين حال قوى و نيرومند در مغز، و طرز كار هر يك از دستگاههاى داخلى بدن، و هماهنگى عجيب آنها به هنگام بروز حوادث ناگهانى، و دفاع سرسختانه نيروهاى محافظ تن در برابر هجوم عوامل خارجى، هر يك به تنهايى آيتى است.

و از انسان گذشته صدها هزار نوع جنبنده از حيوانات ذره‌بينى گرفته تا حيوانات غول‌پيكر، با ويژگيها و ساختمانهاى كاملا متنوع و رنگارنگ كه گاه براى مطالعه يك نوع از آنها بايد جمعى از دانشمندان تمام عمر خود را مصروف كنند، و با اينكه هزاران كتاب در باره اسرار آفرينش آنها نوشته شده هنوز آنچه در باره آنها مى‌دانيم در برابر آنچه نمى‌دانيم بسيار كم است، آرى هر يك به نوبه‌