تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٥ - تفسير نقش مؤمنان راستين در جنگ احزاب

آيه بعد اشاره به گروه خاصى از مؤمنان است كه در تاسى به پيامبر ص از همه پيشگامتر بودند، و بر سر عهد و پيمانشان با خدا يعنى فدا كارى تا آخرين نفس و آخرين قطره خون ايستادند، مى‌فرمايد:

" در ميان مؤمنان مردانى هستند كه بر سر عهدى كه با خدا بسته‌اند ايستاده‌اند، بعضى از آنها به عهد خود وفا كرده، جان را به جان آفرين تسليم نمودند و در ميدان جهاد شربت شهادت نوشيدند، و بعضى نيز در انتظارند" (مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى‌ نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ).

" و هيچگونه تغيير و تبديل در عهد و پيمان خود ندادند" و كمترين انحراف و تزلزلى در كار خود پيدا نكردند (وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلًا).

به عكس منافقان و يا مؤمنان ضعيف الايمان كه طوفان حوادث آنها را به اين طرف و آن طرف مى‌افكند، و هر روز فكر شوم و تازه‌اى در مغز ناتوان خود مى‌پروراندند، اينان همچون كوه، ثابت و استوار ايستادند، و اثبات كردند" عهدى كه با او بستند هرگز گسستنى نيست"! واژه" نحب" (بر وزن عهد) به معنى عهد و نذر و پيمان است، و گاه به معنى مرگ و يا خطر و يا سرعت سير و يا گريه با صداى بلند نيز آمده‌ [١] در ميان مفسران گفتگو است كه اين آيه به چه افرادى ناظر است؟.

دانشمند معروف اهل سنت،" حاكم ابو القاسم حسكانى" با سند از على ع نقل مى‌كند كه فرمود:

فينا نزلت" رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ‌،" فانا و اللَّه المنتظر و ما بدلت تبديلا!:

" آيه‌ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ‌ در باره ما نازل شده است، و من به خدا همان كسى هستم كه انتظار (شهادت) را مى‌كشم، (و قبلا مردانى از ما همچون حمزه سيد الشهدا ع شربت شهادت‌

[١]" مفردات راغب"" مجمع البيان" و" لسان العرب" (نحب).