تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٤ - تفسير نقش مؤمنان راستين در جنگ احزاب

بلكه گفتند اين همان است كه خدا و رسولش به ما وعده فرموده، و طلايه آن آشكار گشته، و خدا و رسولش راست گفته‌اند، و اين ماجرا جز بر ايمان و تسليم آنها چيزى نيفزود" (وَ لَمَّا رَأَ الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزابَ قالُوا هذا ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ صَدَقَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ ما زادَهُمْ إِلَّا إِيماناً وَ تَسْلِيماً).

اين كدام وعده بود كه خدا و پيامبر ص وعده داده بود؟

بعضى گفته‌اند اين اشاره به سخنى است كه قبلا پيامبر ص گفته بود كه به زودى قبائل عرب و دشمنان مختلف شما دست به دست هم مى‌دهند و به سراغ شما مى‌آيند، اما بدانيد سرانجام پيروزى با شما است.

مؤمنان هنگامى كه هجوم" احزاب" را مشاهده كردند يقين پيدا كردند كه اين همان وعده پيامبر ص است گفتند: اكنون كه قسمت اول وعده به وقوع پيوسته قسمت دوم يعنى پيروزى نيز مسلما به دنبال آن است، لذا بر ايمان و تسليمشان افزود.

ديگر اينكه خداوند در سوره بقره آيه ٢١٤ به مسلمانان فرموده بود كه" آيا گمان مى‌كنيد به سادگى وارد بهشت خواهيد شد بى آنكه حوادثى همچون حوادث گذشتگان براى شما رخ دهد؟ همانها كه گرفتار ناراحتيهاى شديد شدند و آن چنان عرصه به آنان تنگ شد كه گفتند: يارى خدا كجا است"؟

خلاصه اينكه به آنها گفته شده بود كه شما در بوته‌هاى آزمايش سختى آزموده خواهيد شد، و آنها با مشاهده احزاب متوجه صدق گفتار خدا و پيامبر ص شدند و بر ايمانشان افزود.

البته اين دو تفسير با هم منافاتى ندارد، مخصوصا با توجه به اينكه يكى در اصل وعده خدا و ديگرى وعده پيامبر ص است، و اين دو در آيه مورد بحث با هم آمده، جمع ميان اين دو كاملا مناسب به نظر مى‌رسد.