پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٨ - شرح و تفسير حقوق امام و حقوق فرماندهان

محكم مى‌سازد. افزون بر اين در غير معصومان سبب مى‌شود خطاها به حدّاقل برسد.

اما در قضاوت به هنگام صدور حكم، قاضى بايد قاطعانه برخورد كند و در حديثى از امام صادق عليه السلام آمده است:

«إِذَا كَانَ الْحَاكِمُ يَقُولُ لِمَنْ عَنْ يَمِينِهِ وَلِمَنْ عَنْ يَسَارِهِ مَا تَرَى مَا تَقُولُ فَعَلَى ذَلِكَ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ أَلَّا يَقُومُ مِنْ مَجْلِسِهِ وَتُجْلِسُهُمْ مَكَانَهُ؛

هنگامى كه قاضى در مقام صدور حكم (نه در بررسى مقدمات) به نفر سمت راست يا سمت چپ خود بگويد: به عقيده شما من بايد چه حكمى صادر كنم، لعنت خدا و فرشتگان و مردم بر او باد! چنين كسى (كه توان صدور حكم نهايى را ندارد) بايد از جاى خود برخيزد و آنها را بر جاى خود بنشاند». [١]

اضافه بر اين اگر قاضى آنچه را در نظر دارد كه به آن حكم كند قبلا فاش نمايد ممكن است عوامل مختلف براى تغيير يا تضعيف رأى او تلاش كنند و او در فشار و محذور براى تغيير حكم قرار گيرد.

سپس به سومين و چهارمين حق اشاره مى‌كند و مى‌فرمايد: «من موظّفم هيچ حقى را از شما به تأخير نيندازم و پيش از رسيدن به مقطع نهايى آن را قطع نكنم»؛

(وَلَا أُؤَخِّرَ لَكُمْ حَقّاً عَنْ مَحَلِّهِ، وَلَا أَقِفَ بِهِ دُونَ مَقْطَعِهِ).

تفاوت اين دو حق را مى‌توان در ضمن مثالى بيان كرد و آن اينكه اگر بناست كسى يك ماه معين در جايى اسكان داده شود، آن ماه را تأخير نيندازد و ديگر اينكه پيش از اينكه ماه به سر برسد آن را قطع نكند و نتيجه هر دو اين مى‌شود كه حقوق را بى كم و كاست و بدون افزايش بى‌دليل بپردازد.

در پنجمين و آخرين حق مى‌فرمايد: « (و نيز از حقوق شما بر من اين است كه) همه شما درحق، نزد من يكسان باشيد (وتفاوتى ميان شريف ووضيع قائل نشوم)»؛

[١]. كافى، ج ٧، ص ٤١٤، ح ٦.