پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٣ - شرح و تفسير با مردم مدارا كن!

است، به هنگام مجازات اشد المعاقبين است.

در دستور سوم براى اينكه معلوم شود اصل، رِفق است يا شدّت مى‌فرمايد:

«مادام كه مدارا كردن بهتر است مدارا كن؛ اما در آنجا كه جز شدت عمل تو را بى‌نياز نمى‌كند تصميم به شدّت بگير»؛

(وَارْفُقْ مَا كَانَ الرِّفْقُ أَرْفَقَ، وَاعْتَزِمْ بِالشِّدَّةِ حِينَ لَاتُغْنِي عَنْكَ إِلَّا الشِّدَّةُ).

به اين ترتيب اصل و اساس در مناسبات ميان حاكميّت و مردم، بلكه در تمام مديريت‌ها رفق و مداراست؛ ولى اگر كسانى از مدارا كردن مدير خواستند سوء استفاده كنند، جز برخورد شديد چيز ديگرى كارساز نيست.

در روايتى معتبر مى‌خوانيم كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:

«إِنَّ الرِّفْقَ لَمْ يُوضَعْ عَلَى شَيْ‌ءٍ إِلَّا زَانَهُ وَلَا نُزِعَ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلَّا شَانَهُ؛

رفق و مدارا بر هيچ‌چيز گذارده نمى‌شود مگر اينكه آن را زينت مى‌بخشد و از چيزى برگرفته نمى‌شود مگر اينكه آن را زشت و بدنما مى‌كند». [١]