بررسى طرق فرار از ربا - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠١ - حكمت تحريم رباى معاملاتى

پاسخ: درهم و دينار در گذشته، بر خلاف پول امروز، جز اشياء موزون (وزن شدنى) محسوب مى‌شد و سرّ اختلاف ارزش درهم‌هاى مختلف، اختلاف وزن آنها بود، اگر چه براى خود سكّه هم ارزشى قائل بودند، و در ابواب صرف، روايات فراوانى وجود دارد كه مدّعاى فوق را ثابت مى‌كند، كه اينجا جاى شرح آن نيست‌ [١].

٥- قاسم بن محمد، از على، از ابى بصير، از امام صادق عليه السّلام چنين نقل مى‌كند: «سألته عن الدّراهم بالدّراهم و عن فضل ما بينهما؟ فقال: اذا كان بينهما نحاس او ذهب فلا بأس؛ از امام صادق عليه السّلام سؤال كردم از معامله درهم به درهم، در صورتى كه اختلاف وزن داشته باشند؟ امام فرمود: اگر طلا يا مس به آن ضميمه شود، اشكالى ندارد.» [٢]

اين روايت از نظر دلالت خوب است؛ ولى از جهت سند مشكل دارد، زيرا اوّلا قاسم بن محمّد كه در سند اين روايت قرار گرفته، شخص غير موثّقى است، و ثانيا منظور از «على»، علىّ بن ابى حمزه بطائنى است كه راهنماى ابو بصير نابينا بوده، و معمولا او ابو بصير را به جاهاى مختلف مى‌برده است و او نيز مرد غير موثّقى است.

٦- حسن بن صدقه ششمين روايت را از ثامن الائمّه حضرت رضا عليه السّلام نقل مى‌كند:

«قلت له: جعلت فداك انا اصرّف الدّراهم بالدّراهم و اصيّر الغلّة [٣]

[١]. علاقه‌مندان مى‌توانند شرح اين مطلب را در صفحه ٧٦ كتاب «ربا و بانكدارى اسلامى» مطالعه فرمايند.

[٢]. وسائل الشّيعه، جلد ١٢، ابواب الصّرف، باب ٦، حديث ٧.

[٣]. غلّ به معناى آبى است كه در زير علفها به صورت ناپيدا حركت مى‌كند، كينه را به-