بررسى طرق فرار از ربا - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٣ - حكمت تحريم رباى معاملاتى
جالب اين كه اين مطلب از روايت محمّد بن سنان- كه قبلا نيز به آن اشاره شد- استفاده مىشود.
امام رضا عليه السّلام در اين روايت، علّت تحريم ربا را چنين بيان مىكند:
«لما فيه من فساد الاموال، لانّ الانسان اذا اشترى الدّرهم كان ثمن الدّرهم درهما و ثمن الآخر باطلا .... فحرّم اللّه عزّ و جلّ على العباد الرّبا .... كما حظر على السّفيه ان يدفع اليه ماله لما يتخوّف عليه من فساده حتّى يونس رشد؛ يكى از علّتهاى تحريم ربا فساد اموال است، به خاطر اين كه انسان وقتى يك درهم را در مقابل دو درهم مىخرد، يك درهم در مقابل يك درهم (از دو درهم) قرار مىگيرد، امّا درهم ديگر چيزى در برابر آن نيست و باطل است ...
پس (بدين جهت) خداوند اين گونه ربا را بر بندگانش حرام كرده، همان گونه كه بر انسان سفيه ممنوع كرد اموالش را تحويلش دهند، مگر اين كه رشيد شود، چون اموالش را تلف مىكند.» [١]
در اين روايت، امام عليه السّلام رباى معاوضى را سفهى مىداند، از اين روايت مىفهميم، در جايى كه درهم از نظر قيمت مساوى باشد، كه در نتيجه اضافه در يك طرف، باعث زيادى قيمت آن طرف شود معامله سفهى است، و امّا در صورتى كه اين طور نباشد، بلكه مجموع قيمت اين طرف معامله، مساوى با مجموع قيمت طرف ديگر باشد سفهى نخواهد بود، بنابراين موضوع سخن امام عليه السّلام در رباى معاملاتى صورت اوّل است.
[١]. وسائل الشّيعه، جلد ١٢، ابواب الرّبا، باب ١، حديث ١١.