بررسى طرق فرار از ربا
(١)
پيشگفتار
٥ ص
(٢)
1- ضرورت
بحث حيلههاى ربا
٩ ص
(٣)
تعميم بحث
به ساير ابواب فقه
١٠ ص
(٤)
آيا اين
موضوع از مسائل مستحدثه است؟
١٠ ص
(٥)
چند مقدّمه
ضرورى
١١ ص
(٦)
1- حيله در
لغت و اصطلاح فقها
١١ ص
(٧)
موارد
استعمال حيله در روايات
١٣ ص
(٨)
الف حيله
منفى
١٣ ص
(٩)
ب حيله
مثبت
١٣ ص
(١٠)
حيله در
اصطلاح فقها
١٤ ص
(١١)
2- حيله
مخصوص باب ربا نيست!
١٤ ص
(١٢)
الف حيله
در عبادات
١٥ ص
(١٣)
ب حيله در
اخماس و زكوات
١٥ ص
(١٤)
ج حيله در
ابواب نكاح
١٦ ص
(١٥)
3- اقسام
ربا
١٧ ص
(١٦)
فلسفه
تحريم ربا
١٨ ص
(١٧)
4- يهود،
پايهگذاران حيلههاى شرعى
١٩ ص
(١٨)
عكس العمل
يهوديان در مقابل اين حيله
٢٢ ص
(١٩)
سرانجام سه
گروه
٢٤ ص
(٢٠)
2- انواع
طرق فرار از ربا
٢٥ ص
(٢١)
مثالهاى
حيله رباى معاملاتى
٢٥ ص
(٢٢)
مثالهاى
حيله رباى قرضى
٢٩ ص
(٢٣)
3- آراء
فقهاء
٣٧ ص
(٢٤)
نظريّه
اوّل
٣٧ ص
(٢٥)
نظريّه
دوم
٣٨ ص
(٢٦)
نظريّه
سوم
٤٠ ص
(٢٧)
نظريّه
چهارم
٤٣ ص
(٢٨)
4- دلايل
نظريّات چهارگانه در باب حيل ربا
٤٥ ص
(٢٩)
ادلّه قول
اوّل
٤٥ ص
(٣٠)
دليل اول
تمسّك به قواعد، عمومات و اطلاقات ادلّه معاملات
٤٥ ص
(٣١)
نقد و
بررسى اين دليل
٤٨ ص
(٣٢)
دليل دوم
قول مشهور روايات خاصّه
٥٧ ص
(٣٣)
5- نقد و
بررسى روايات حيل
٧٣ ص
(٣٤)
جمعبندى
روايات
٧٣ ص
(٣٥)
تفاوت بين
«علّت» و «حكمت» احكام
٧٨ ص
(٣٦)
6-
ناسازگارى روايات فرار از ربا، با فلسفه حرمت ربا
٨٣ ص
(٣٧)
طايفه أول روايات حيل
٨٣ ص
(٣٨)
توجيه
روايات حيل
٩١ ص
(٣٩)
طايفه دوم
از روايات كه از نظر سند و دلالت، قويتر از گروه اوّل است، راه فرار از رباى
معاوضى و معاملاتى را بيان مىكند
٩٢ ص
(٤٠)
حكمت تحريم
رباى معاملاتى
٩٢ ص
(٤١)
نقد و
بررسى روايات گروه دوم
١٠٣ ص
(٤٢)
توجيه
روايات گروه دوم
١٠٤ ص
(٤٣)
طايفه سوم
رواياتى است كه راه چاره را در دو معامله جداگانهبيان مىكند
١٠٦ ص
(٤٤)
بررسى
بقيّه نظريّهها
١٠٨ ص
(٤٥)
7- نظر و
فتواى نهايى
١٠٩ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
بررسى طرق فرار از ربا - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧ - نظريّه اوّل
٣- آراء فقهاء
پس از روشن شدن طرقى كه به عنوان حيلههاى شرعى ربا مطرح است، به سراغ كلمات فقها رحمهم اللّه مىرويم.
از كلمات فقها رحمهم اللّه استفاده مىشود كه در اين مسأله، چندين قول وجود دارد.
نظريّه اوّل:
از بسيارى از كلمات فقها استفاده مىشود كه همه حيلههاى مذكور جايز است، و در واقع حيله نيست، بلكه راهكار است.
مرحوم صاحب جواهر قدّس سرّه در برخى از مثالهاى فوق- نظير «بيع يك درهم و يك دينار، به دو درهم و دو دينار»- ادّعاى اجماع مىكند [١] و
[١]. جواهر الكلام، جلد ٢٣، صفحه ٣٩١.