بررسى طرق فرار از ربا
(١)
پيشگفتار
٥ ص
(٢)
1- ضرورت بحث حيلههاى ربا
٩ ص
(٣)
تعميم بحث به ساير ابواب فقه
١٠ ص
(٤)
آيا اين موضوع از مسائل مستحدثه است؟
١٠ ص
(٥)
چند مقدّمه ضرورى
١١ ص
(٦)
1- حيله در لغت و اصطلاح فقها
١١ ص
(٧)
موارد استعمال حيله در روايات
١٣ ص
(٨)
الف حيله منفى
١٣ ص
(٩)
ب حيله مثبت
١٣ ص
(١٠)
حيله در اصطلاح فقها
١٤ ص
(١١)
2- حيله مخصوص باب ربا نيست!
١٤ ص
(١٢)
الف حيله در عبادات
١٥ ص
(١٣)
ب حيله در اخماس و زكوات
١٥ ص
(١٤)
ج حيله در ابواب نكاح
١٦ ص
(١٥)
3- اقسام ربا
١٧ ص
(١٦)
فلسفه تحريم ربا
١٨ ص
(١٧)
4- يهود، پايهگذاران حيلههاى شرعى
١٩ ص
(١٨)
عكس العمل يهوديان در مقابل اين حيله
٢٢ ص
(١٩)
سرانجام سه گروه
٢٤ ص
(٢٠)
2- انواع طرق فرار از ربا
٢٥ ص
(٢١)
مثالهاى حيله رباى معاملاتى
٢٥ ص
(٢٢)
مثالهاى حيله رباى قرضى
٢٩ ص
(٢٣)
3- آراء فقهاء
٣٧ ص
(٢٤)
نظريّه اوّل
٣٧ ص
(٢٥)
نظريّه دوم
٣٨ ص
(٢٦)
نظريّه سوم
٤٠ ص
(٢٧)
نظريّه چهارم
٤٣ ص
(٢٨)
4- دلايل نظريّات چهارگانه در باب حيل ربا
٤٥ ص
(٢٩)
ادلّه قول اوّل
٤٥ ص
(٣٠)
دليل اول تمسّك به قواعد، عمومات و اطلاقات ادلّه معاملات
٤٥ ص
(٣١)
نقد و بررسى اين دليل
٤٨ ص
(٣٢)
دليل دوم قول مشهور روايات خاصّه
٥٧ ص
(٣٣)
5- نقد و بررسى روايات حيل
٧٣ ص
(٣٤)
جمعبندى روايات
٧٣ ص
(٣٥)
تفاوت بين «علّت» و «حكمت» احكام
٧٨ ص
(٣٦)
6- ناسازگارى روايات فرار از ربا، با فلسفه حرمت ربا
٨٣ ص
(٣٧)
طايفه أول روايات حيل
٨٣ ص
(٣٨)
توجيه روايات حيل
٩١ ص
(٣٩)
طايفه دوم از روايات كه از نظر سند و دلالت، قويتر از گروه اوّل است، راه فرار از رباى معاوضى و معاملاتى را بيان مىكند
٩٢ ص
(٤٠)
حكمت تحريم رباى معاملاتى
٩٢ ص
(٤١)
نقد و بررسى روايات گروه دوم
١٠٣ ص
(٤٢)
توجيه روايات گروه دوم
١٠٤ ص
(٤٣)
طايفه سوم رواياتى است كه راه چاره را در دو معامله جداگانهبيان مىكند
١٠٦ ص
(٤٤)
بررسى بقيّه نظريّهها
١٠٨ ص
(٤٥)
7- نظر و فتواى نهايى
١٠٩ ص

بررسى طرق فرار از ربا - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢ - عكس العمل يهوديان در مقابل اين حيله

مى‌شد، وقتى كه حوضچه‌ها پر مى‌شد، به هنگام عصر راه حوضچه‌ها را مى‌بستند و ماهيها را در آن زندانى مى‌كردند، سپس در روز يكشنبه به صيد آنها مى‌پرداختند! [١]

٢- آنها حوضچه‌ها را به همان شكلى كه گفته شد ساختند، ولى راه ورودى را به شكلى تنظيم نمودند كه فقط ورود به آن امكان‌پذير بود، امّا خروج از آن ممكن نبود [٢] و به اصطلاح يك طرفه بود. [٣]

٣- طبق بعضى از روايات، آنها در روز شنبه دامهاى خود را در دريا مى‌افكندند و ماهيها در آن گرفتار مى‌شدند، ولى همان روز دامها را جمع نمى‌كردند، بلكه روز يكشنبه آن را از آب خارج كرده و ماهيها را صيد مى‌نمودند، اين دامها هم به شكلى بود كه ورود به آن ممكن، ولى خروج از آن امكان نداشت. [٤]

خلاصه اين كه طبق آيه شريفه و روايات رسيده از ائمّه معصومين عليه السّلام يهوديان دست به چنين حيله‌اى زدند، تا به مقصد و مقصود خود راه يابند.

عكس العمل يهوديان در مقابل اين حيله‌

از آيات بعد استفاده مى‌شود كه يهوديان در اين ماجرا به سه گروه تقسيم شدند.


[١]. مجمع البيان، جلد ٢، صفحه ٤٩٢.

[٢]. تفسير برهان، جلد ٢، صفحه ٤٢.

[٣]. مانند نوعى از «تله‌هاى» قديمى كه ورود صيد به آن امكان داشت، و حيوان به طمع طعمه‌اى كه در تله بود داخل مى‌شد، ولى خروج از آن ممكن نبود.

[٤]. مجمع البيان، جلد ٢، صفحه ٤٩١ و تفسير نمونه، جلد ٦، صفحه ٤٢٢.