بررسى طرق فرار از ربا - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٠ - حكمت تحريم رباى معاملاتى

خاص و مقدار معيّنى شرط نيست، بلكه هر جنسى، به هر مقدارى كه باشد كافى است.

٤- چهارمين روايت از عبيد اللّه حلبى است، او كه از راويان بلند مرتبه و از اصحاب جليل القدر امام صادق عليه السّلام است، چنين نقل مى‌كند:

«قال: لا بأس بألف درهم و درهم، بالف درهم و دينارين، اذا دخل فيها ديناران او اقلّ او اكثر فلا بأس؛ امام صادق عليه السّلام فرمودند: معامله هزار و يك درهم، با هزار درهم و دو دينار، يعنى با ضميمه دو دينار يا كمتر يا بيشتر، اشكالى ندارد.» [١]

اين روايت، هم از نظر سند معتبر است و هم از نظر دلالت صريح در مطلوب است، مضافا به اين كه، از اين حديث نيز استفاده مى‌شود كه مقدار ضميمه مهم نيست، كم باشد يا زياد، بلكه اصل وجود آن مهم است.

سؤال: درهم و دينار كه به عنوان پول آن زمان بوده است، جزء چيزهاى معدود و شمردنى محسوب مى‌شود و فقهاى ما اختلاف در شمردنيها را، اگر چه مشابه باشند اشكال نمى‌كنند، به همين جهت معامله دو قطعه فرش دوازده مترى را مثلا به يك قطعه فرش دوازده مترى مرغوب‌تر، بى‌اشكال مى‌دانند؛ بنابراين در فرض مسأله، اصلا احتياج به ضميمه نيست، پس روايت مذكور دلالتى بر بحث ما ندارد.

[١]. وسائل الشّيعه، جلد ١٢، ابواب الصّرف، باب ٦، حديث ٤.