دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٧
لا يُغنى حَذَرٌ مِن قَدَرٍ ، وَ الدُّعاءُ يَنفَعُ مِمّا نَزَلَ وَ مِمّا لَم يَنزِل . [١] احتياط ، از قدر ، باز نمى دارد . دعا براى [تقديرِ] نازل شده و نشده ، سودمند است. صِلَةُ القَرابَةِ مَثراةٌ فِى المالِ ، مَحَبَّةٌ فِى الأَهلِ ، مَنسَأَةٌ فِى الأَجَلِ . [٢] پيوند با خويشاوندان ، موجب افزايش دارايى ، دوستى در خاندان و تأخير در اَجَل است . همچنين ، از امام على عليه السلام نقل شده است كه فرمود : إنَّ اللّه َ يَدفَعُ الأَمرَ المُبرَمَ . [٣] خداوند ، امر قطعى شده را باز مى گردانَد . نظير اين احاديث ، در منابع اهل سنّت ، بسيار فراوان است . بنا بر اين ، منكِران بَدا ، بايد همه اين احاديث را مُنكِر شوند .
بَدا ، از ديدگاه وجدان و عقل
هر انسانى با مراجعه به وجدان خود ، در مى يابد كه وضعيّت موجودش مى توانست به گونه اى ديگر باشد . براى نمونه ، اگر فقير است ، مى توانست غنى باشد ، يا اگر بيمار است ، مى توانست سالم باشد . از همين روست كه در دعاهايش از خدا مى خواهد كه او را ثروتمند و تنْ درست كند . اين تغيير در تقدير ، چيزى جز بَدا نيست . از سوى ديگر ، عقل ، وجود همه كمالات را در خدا ، اثبات مى كند و از جمله كمالات ، «قدرت مطلق» است . بر اساس اين كمال ، خداوند ، حتّى پس از
[١] ر . ك : ص ٧٤ ح ٦٣٣٩ .[٢] ر . ك : ص ٧٨ ح ٦٣٥١ .[٣] ر . ك : ص ٥٢ ح ٦٣١٦ .