رسول خدا (ص) براى حفظ روحيه مسلمانان تكبير گفت و فرمود: «بشارت باد بر شما اى مسلمانان كه پيروزى از آن شماست.» «١» وضعيت اضطرارى‌ نهضت اسلام در مقطع حساسى قرا گرفته بود. از يك سو سپاه عظيم ده هزار نفرى دشمن با تمام امكانات تسليحاتى اش در بيرون شهر اردو زده بود و هر لحظه ممكن بود از خندق بگذرد و در شهر حمام خون راه بيندازد. و از سوئى يهوديان خائن بَن قُرَيْظَه با پيمان شكنى خود قصد داشتند از پشت به مسلمانان خنجر بزنند. خطر حمله يهود به شهر نسبت به زن و بچه‌هاى بى دفاع مسلمانان، بيشتر از خطر عبور ارتش كفار از خندق بود.
در اين هنگامه، منافقان با نيشخند و طعنه و كنايه، بر زخم مسلمانان نمك مى‌پاشيدند و مردم را به تسليم در برابر دشمن و فراز از شهر تشويق مى‌كردند و به بهانه بى دفاع بودن خانه هايشان قصد فرار و ترك مواضع دفاعى خويش را داشتند. قرآن در اين باره مى‌فرمايد: «هنگامى كه گروهى از ايشان (منافقان و سياه دلان) گفتند: اى مردم يثرب! اينك ديگر براى شما سرزمين يثرب جاى ماندن نيست. پس برگرديد، وعده‌اى از آنها از رسول خدا اجازه مى‌خواهند و مى‌گويند: خانه‌هاى ما باز و بى دفاع است. در صورتى كه آنان فكر و هدفى جز فرار ندارند.» «٢» اما مؤمنان به خدا و رسولش، كه عاشق شهادت بودند، نه تنها از اين طوفانها نلرزيدند بلكه استوارتر شدند. قرآن در مورد اينان مى‌فرمايد: «هنگامى كه مؤمنان سپاه انبوه احزاب را ديدند، گفتند: اين همان است كه خدا و رسولش وعده فرمود و اين جريان‌