كارشكنيهاى يهود و منافقان‌ گسترش روز افزون اسلام و نفوذ معنوى پيامبر (ص) در ميان انصار و محور قرار گرفتن قدرت نوپاى اسلام، حسد يهوديان و منافقان را برانگيخت و آنان را وادار به عكس‌العمل در برابر رسول خدا (ص) كرد.
گرايش دو تن از دانشمندان يهودى به نامهاى «عبداللَّه بن سَلام» و «مُخَيريق» «١» بر شدت كارشكنيها افزود و موجى از خشم در طوايف يهود پديد آمد.
آنان با يادآورى خاطرات تلخ و كشتارهاى دوران جاهليت كه بين دو قبيله اوس و خزرج جريان داشت سعى مى‌كردند ميان انصار اختلاف ايجاد كرده عصبيتهاى قومى را تشديد نمايند. «٢» همچنين با پيش كشيدن يك رشته سئوالها و القاى يك سلسله اشكالها در صدد برآمدند تا عقيده مسلمانان را نسبت به اسلام و رسول خدا (ص) سست نمايند.
منافقان نيز همين روش را در پيش گرفتند. آنان به مسجد رسول خدا (ص) مى‌آمدند و مسلمانان و دينشان را مسخره مى‌كردند. روزى پيامبر (ص) آنها را ديد كه گردهم نشسته و با يكديگر نجوى مى‌كنند. فرمود تا از مسجد بيرونشان كنند. مسلمانان بى درنگ به پا خاستند و منافقان را كشان كشان از مسجد بيرون راندند. «٣» براساس نقل ابن هشام حدود صد آيه از اول سوره بقره درباره اين دو طايفه نازل شده است. «٤» با مطالعه اين آيات ميزان عناد و دشمنى يهود و منافقان با رسول خدا (ص) روشن مى‌شود. «٥»