هدايت در قرآن

هدايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٧

اكرام الهى واقع شده‌اند و گرنه خداوند با احدى خويشاوندى نداشته و ندارد و اگر كسى در فضائل اخلاقى و مقام عبوديت بر ايشان پيشى مى‌گرفت، قطعاً او مورد عنايت‌هاى الهى قرار گرفته برگزيده مى‌شد.
توجه به آيات و روايات نيز همين مطلب را نشان مى‌دهد. تأكيد بر «عبد بودن» پيامبران پيش از ذكر هر صفت ديگر و حتى پيش از ذكر نزول وحى بر آنان، نشان دهنده عبوديت كامل اين پيامبران در درگاه الهى است. در چندين مورد پيش ازنام آن حضرات وصف «عبد بودن» را بيان كرده است مثلًا: «وَ اذْكُرْ عَبْدَنا داوُدَ» «١»، «وَ اذْكُرْ عَبْدَنا ايّوُبَ» «٢» ، «ذِكْرُ رَحْمَةِ رَبِّكَ عَبْدَهُ زَكَرِيَّا» «٣» . در مورد پيامبر اكرم (ص) هم ابتدا به مقام بندگى او اشاره دارد. در مورد نزول قرآن بر او مى‌فرمايد: «تَبارَكَ‌الَّذى‌ نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِهِ لِيَكوُنَ لِلْعالَمينَ نَذيراً» «٤» و در مورد معراج وى مى‌فرمايد: «فَاوْحى‌ الى عَبْدِهِ ما اوْحى‌» «٥» .
در آيه‌اى نيز كه به مقام بلند امامت تعدادى از انبياى گذشته اشاره دارد به «عابد بودن» آنها پيش از آن اشاره كرده، مى‌فرمايد:
«وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَإِقَامَ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءَ الزَّكَاةِ وَكَانُوا لَنَا عَابِدِينَ» «٦» و آنان راپيشوايانى قرار داديم كه به فرمان ما (مردم را) هدايت مى‌كردند، وانجام كارهاى نيك و برپاداشتن نماز و اداى زكات را به آنها وحى كرديم؛ و تنها ما را عبادت مى‌كردند.
علامه طباطبايى (ره) ذيل آيه فوق بيان مى‌دارد كه ظاهر اين آيه دلالت دارد كه ايشان قبل از مؤيّد شدن به وحى، در درگاه الهى به عبادت مشغول بوده‌اند. «٧»