و احكام شرعى. «١» عالمان هدايتگر دسته سوم از هدايتگران عالمان دينى هستند كه به ارشاد و امر و نهى مردم همت مى‌گمارند، اينان وارثان علوم پيامبرانند. «٢» پيامبر اكرم (ص) اين گروه را به دليل هدايت مردم به صراط مستقيم از نزديك‌ترين افراد به مقام نبوت دانسته، مى‌فرمايد:
«اقْرَبُ النَّاسِ مِنْ دَرَجَةِ النُّبُوَّةِ اهْلُ الْعِلْمِ وَ الْجِهادِ، امَّا اهْلُ الْعِلْمِ فَدَلُّوا النَّاسَ عَلى‌ ماجاءَتْ بِهِ الرُّسُلُ وَ امَّا اهْلُ الْجِهادِ فَجاهَدوُا بِاسْيافِهِمْ عَلى ماجاءَتْ بِهِ‌الرُّسُلُ» «٣» نزديك‌ترين مردم به مقام نبوت اهل علم و جهاد مى‌باشند؛ امّا اهل علم مردم را به آنچه پيامبران آورده‌اند راهنمايى كرده‌اند واهل جهاد به وسيله شمشيرهايشان براى (دفاع از) آنچه پيامبران آورده‌اند، جهاد نموده‌اند.
تأكيد بر فضيلت و برترى عالم نسبت به عابد كه در روايات به برترى خورشيد بر ستارگان تشبيه شده «٤» به دليل همين هدايتگرى و ايستادگى در برابر شبهات دشمنان است كه مى‌خواهند با القاى شبهه ايمان مؤمنان را تضعيف كنند. پيامبر اكرم (ص) در مورد اينگونه عالمان فرمود:
«برترى عالم بر عابد هفتاد درجه است كه فاصله هر دو درجه به مقدار دويدن اسبى به مدت هفتاد سال است؛ و دليل اين برترى آن است كه شيطان بدعت‌هايى را براى مردم قرار مى‌دهد، پس عالم به آنها آگاه شده و از آنها نهى مى‌كند در حالى كه عابد بر