فصل‌اول هدايت و ابعاد آن‌ معناى هدايت و ضلالت‌ هدايت در لغت به معناى ارشاد و راهنمايى است. «١» برخى از لغت شناسان، قيد «از روى لطف و خيرخواهى» را نيز بدان افزوده‌اند. «٢» يعنى هدايت، راهنمايى و ارائه طريقى است كه با خيرخواهى و ملاطفت همراه باشد.
در برابر واژه هدايت، ضلالت قرار دارد كه معناى اصلى آن گمراهى است. «٣» در آياتى چند به اين تقابل تصريح شده است، از جمله «قُل رَبِّي أَعْلَمُ مَن جَاءَ بِالْهُدَى‌ وَمَنْ هُوَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ» «٤» و «اولئِكَ الَّذينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى‌» «٥» البته تقابل بين هدايت و ضلالت همانند تقابل وجود و عدم در ناحيه مفهوم است و گرنه در عالم خارج، هدايت امرى وجودى است كه محقق مى‌شود و ضلالت تنها فقدان هدايت است و وجود خارجى ندارد. توجه به اين حقيقت مى‌تواند در دفع شبهاتى كه پيرامون اضلال خداوند