هدايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٦
ايماننمىآورند! ٤- پيشگامان در عمل: پيامبران در امر هدايتگرى امتها به كلام تنها بسنده نمىكردند؛ بلكه آنچه را به مردم تعليم مىدادند، خود، ابتدابه آن عمل مىكردند. در اعتقادات نيز چنين بودند، يعنى اگر مردم را به توحيد و توكل فرا مىخواندند، خود اول موحد در عقيده و نظر و اول متوكل بر خداوند در امورشان بودهاند. در محاسن اخلاق و عبادات نيز كه مردم را به آن دعوت مىكردند خود سرآمد همه بودند. اگر مردم را به اخلاص در عمل فرا مىخواندند، كوچكترين عملى كه شائبه شرك و ريا در آن باشد از خودشان سر نمىزد و اگر ديگران را از عذابهاى الهى مىترساندند خود بيش از همه ترسان بودند و اگر مردم را به رحمت الهى فرامىخواندندخود بيش از ديگران اميدوار به رحمت حق بودند. اين هماهنگى در گفتار و كردار سبب مىشد تا كسانى كه در پى شناخت حق و حقيقت بودند حقانيت دعوت ايشان را لمس نموده و آثار تربيتى آن را براى اولين بار در خود آن پيامبران ببينند. اين شيوه يكى از بهترين راههاى تبليغ آيين آنان محسوب مىشد و افراد فراوانى را به راه حق رهنمون مىساخت.
آنچه تاكنون بيان شد اوصاف مشترك پيامبران در امر هدايت بود، امّا در مورد هدايتگرى پيامبر اكرم (ص) توجه به اين نكته مفيد است كه چون مرتبه و مقام رسول گرامى اسلام (ص) از همه پيامبران بالاتر و كتاب آسمانىاش، قرآن نيز حاوى برترين و جامعترين هدايتهاست، پيامبر اكرم (ص) در هدايتگرى از همه انبيا پيشى گرفته و امتش را به بهترين درجات كمال و تعالى سوق مىدهد. اين مطلب، همان جامعيت و اقوميّت هدايت آن حضرت و كتاب الهىاش نسبت به ساير پيامبران است.
اميرمؤمنان على عليه السلام هدايت ارائه شده از سوى پيامبر اكرم (ص) را كاملترين نوع هدايت دانسته، مىفرمايد:
«وَ اقْتَدُوا بِهَدْىِ نَبِيِّكُمْ فَانَّهُ افْضَلُ الْهَدْىِ وَ اسْتَنُّوا بِسُنَّتِهِ فَانَّها اهْدَى السُّنَنِ» «١» هدايت و راهنمايى پيامبر خود را پيروى كنيد كه راهنمايى او بالاترين راهنمايى