هدايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٢
گونهاى زيبا اين واقعيت را ترسيم كرده است.
«وَإِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ اللّهِ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ» «١» اگر از بيشتر كسانى كه در روى زمين هستند پيروى كنى، تو را از راه خدا گمراه مىسازند، (زيرا) آنها تنها از گمان پيروى مىكنند و تخمين و حدس (واهى) مىزنند.
شهيد مطهرى (ره) در تبيين اين مسأله مىفرمايد:
... همانطور كه انسان طبعاً به سوى تقليد از ديگران كشيده مىشود، طبعاً به سوى اكثريت نيز كشيده مىشود، و قرآن مخصوصاً همان چيزى را كه انسان طبعاً به سوى آن كشيده مىشود انتقاد مىكند، مىفرمايد: «اگر اكثر مردم زمين را پيروى كنى تو را از راه حق منحرف مىكنند» دليلش اين است كه اكثر مردم پيرو گمان و تخميناند، نه پيرو عقل و علم و يقين و به تارهاى عنكبوتى گمان خودشان چسبيدهاند. «٢» ج- ارتكاب گناه: از ديدگاه قرآن، انجام گناه نيز سبب گمراهى است؛ زيرا هدايت الهى به كسانى سود مىرساند كه فطرت خود را سالم نگه داشته باشند و آيينه دل آنها زنگار نگرفته باشد. در اين صورت مطابق فطرتش كه الهام خير و شر به او شده، خوبى و سودمندى هدايت را نيز درك مىكند. ولى اگر گرد و غبار گناه سبب شود كه بكلى آيينه دلش سياه شود ديگر توان درك اين حقيقت را از دست مىدهد و هيچ گاه در فكر بهرهمندى از هدايت نيست. قرآن مجيد در آيات فراوانى به اين حقيقت اشاره فرموده و گناهانى چون كفر، شرك، تكذيب آيات الهى، تكذيب قيامت، دروغ بستن بر خدا، كشتن پيامبران و ارتداد را سبب بسته شدن راه هدايت به دل انسان دانسته است. «٣» مثلًا در مورد تكذيب قيامت و قرآن و پيامد آن كه نشستن زنگار بر دل است مىفرمايد:
«الَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ وَمَا يُكَذِّبُ بِهِ إِلَّا كُلُّ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ