رَبُّ السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ ...» «١» آنها جوانانى بودند كه به پروردگارشان ايمان آوردند و ما بر هدايتشان افزوديم و دل‌هايشان را محكم ساختيم در آن موقع كه قيام كردند و گفتند: پروردگار ما پروردگار آسمان و زمين است.
آيه ديگرى كه به روشنى مشخص مى‌كند مراد از هدايت در آيات مذكور هدايت پاداشى است نه هدايت ابتدايى و عمومى، اين آيه است: «وَالَّذينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدًى» «٢» كسانى كه هدايت يافته‌اند، خداوند بر هدايتشان مى‌افزايد.
در مورد آيات مربوط به اضلال الهى نيز هر چند در ابتدا، آيات ناظر به يك اضلال وابسته به مشيّت الهى در مورد هر شخصى است كه خداوند بخواهد، امّا با دقت در آيات و با در كنار هم قرار دادن آيات روشن مى‌شود كه اين اضلال پس از هدايت اوليه است كه به افراد رسيده و برخى آن را نپذيرفته و در صدد مقابله با آن برآمده‌اند؛ به همين جهت در آياتى تصريح مى‌كند كه اين اضلال در مورد افراد ظالم، كافر، مسرف، شكاك و فاسق انجام مى‌پذيرد. «٣» امام رضا (ع) نيز در پاسخ سؤال شخصى، ختم و مهر نهادن بر قلوب كفار را عقوبت آنان مى‌داند نه اضلال ابتدايى و مى‌فرمايد:
«الْخَتْمُ هُوَ الطَّبْعُ عَلى قُلوُبِ الْكُفَّارِ عُقوُبَةً عَلى‌ كُفْرِهِمْ، كَما قالَ اللَّهُ تَعالى‌ «بَلْ‌طَبَعَ اللَّهُ عَلَيْها بَكُفْرِهِمْ فَلا يُؤْمِنُونَ الَّا قَليلًا» «٤» ختم همان مهر نهادن بر دل‌هاى كافران است كه به جهت عقوبت بر كفرشان انجام مى‌شود، همان گونه كه خداوند متعال فرمود: «بلكه بواسطه كفرشان بر دلهايشان مهر زده شد، پس جز عده كمى ايمان نمى‌آورند.»