هدايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٩
عبرت گيرى، مصونيت به بار مىآورد.
قرآن مجيد به مسأله عبرت گرفتن از تاريخ توجه فراوانى مبذول داشته و آيات فراوانى به اين مطلب اختصاص يافته است. اين آيات را مىتوان به سه دسته تقسيم كرد:
١- آياتى كه به بيان سنتهاى تاريخى و اجتماعى مستمر در زندگى بشر اشاره كرده است. سنتهايىنظير فرجه و مهلت دادن به مجرمان، استدراج و سپس هلاكت آنان، زوال نعمت به وسيله اعمال خود انسانها، دامنگير شدن گناهان، برجاى ماندن حق و از بين رفتن باطل، اجل معين، آزمايش، ارسال رسل، اتمام حجت، توبهپذيرى از سوى خداوند و بازگشت رحمت خدا نسبت به كسانى كه به سوى او برگردند و ...
٢- آياتى كه سفارش به گردش در زمين با انگيزه درس گرفتن از عاقبت گذشتگان مىكند.
«قُلْ سيرُوا فِى الْارْضِ ثُمَّ انْظُروُا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبينَ» «١» بگو: در زمين گردش كنيد! سپس بنگريد سرانجام تكذيب كنندگان آياتالهىچه؟! نگاه به آثار باستانى از اين زاويه سبب وسعت بصيرت و مزيد هدايت خواهد شد.
خداوند متعال به كسانى كه از كنار خرابههاى متعلق به اقوام گذشته كه عذاب شدهاند، بدون عبرت مىگذرند هشدار داده كه چرا در باره آن تعقل نمىكنند؟ «٢» و يا در سوره شعراء ضمن شرح زندگى اقوام ستمگر گذشته در هشت مورد متذكر مىشود كه اين داستان و وقوع عذاب عبرتى است براى ديگران؛ «انَّ فى ذلِكَ لَايَة ...». «٣» ٣- آياتى كه به بيان نمونههاى تاريخى از زندگى گذشتگان مىپردازد. در اين آيات