هدايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٣
در بيانات معصومين عليهمالسلام نيز به تفصيل پيرامون سركشى نفس امّاره و هلاكت ناشى از متابعت آن سخن به ميان آمده است. حضرت على عليه السلام ضمن اشاره به آيه شريفه، هشدار داده كه اعتماد به نفس امّاره، انسان را به ضلالت خواهد كشاند.
«انَّ النَّفْسَ لَامَّارَةٌ بِالسُّوءِ وَ الْفَحْشاءِ، فَمَنِ ائْتَمَنَها خانَتْهُ وَ مَنِ اسْتَنامَ الَيْها اهْلَكَتْهُ وَ مَنْ رَضِىَ عَنْها اوْرَدَتْهُ شَرَّ الْمَوْرِدِ» «١» به درستى كه نفس، بسيار به بدىها و كارهاى زشت فرمان مىدهد؛ پس كسى كه به آن اعتماد كند، (نفس) به او خيانت مىكند و هر كس (در مقابل حيلههاى نفس) به خواب رود، نفسش او را هلاك گرداند و كسى كه راضى به (عمل) نفس خود شود، او را به بدترين جايگاه خواهد كشاند.
روش گمراهگرى نفس امّاره: با توجه به وجود عناصر عقل و فطرت در وجود انسان و شناختى كه از امور زشت و زيبا به انسان ارائه مىكنند، چگونه نفس انسان به گمراهى او اقدام مىكند و به چه شيوهاى متوسل مىشود كه انسان را مطيع خود مىگرداند؟ قرآن مجيد در پاسخ اين سؤال در چندين آيه از واژه «تسويل» استفاده نموده و آن را عملكرد نفس در اين زمينه دانسته است. «تسويل» به معنى زينت دادن چيزى كه انسان به آن ميل دارد و ارائه صورتى زيبا از عمل زشت است. «٢» تسويل و تزيين نفس امّاره به معنى آراستن عمل گناه و زشت نزد انسان است؛ مثلًا با اينكه انسان زشتى دروغ را مىفهمد، امّا براى اينكه بخواهد مرتكب آن شود ابتدا مصلحتى را در نظر خود مجسم مىكند و سپس دروغ مىگويد. انسان به خطاى خود در غيبت ديگران معترف است، امّا براى اينكه آن را به راحتى انجام دهد، ابتدا شخص غيبت شونده را جايز الغيبه دانسته و سپس به غيبتش مىپردازد.
انسان نه تنها قبل از انجام عمل كه در موارد فراوانى پس از انجام عمل نيز براى رهايىاز عذاب وجدان به تسويل و تزيين عملش مبادرت كرده و سرپوشى بر خطاهاى