هدايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٥
مگر مخلصان را- گمراه خواهد كرد. «١» شيطان همچنين از خداوند خواسته كه تا روز قيامت به او مهلت دهد تا همه فرزندان آدم، جز تعداد كمى را لجام زده و به دنبال خود بكشد. «٢» البته در مورد گمراهگرى شيطان بايد توجه داشت اذن الهى به شيطان كه به اغواى بشر بپردازد، به معناى مسلط كردن او بر انسانها نيست؛ بلكه اين خود انسانها هستند كه با اختيار خود به تبعيت از او مىپردازند، و ولايتش را بر خود مىپذيرند. قرآن مجيد در تبيين اين نكته كه شيطان بر چه كسانى تسلط مىيابد و از تسلط بر چه كسانى عاجز است، مىفرمايد:
«إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ إِنَّمَا سُلْطَانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَالَّذِينَ هُم بِهِ مُشْرِكُونَ» «٣» به درستى كه او، بر كسانى كه ايمان دارند و بر پروردگارشان توكل مىكنند، تسلّطى ندارد. تسلط او تنها بر كسانى است كه او را به سرپرستى خود برگزيدهاند و آنها كه نسبت به او [: خدا] شرك مىورزند (و فرمان شيطان را به جاى فرمان خدا، گردن مىنهند.)
روشهاى گمراهگرى شيطان الف- وسوسه در نفس: وسوسه به معناى القاى معنايى در قلب شخص بوسيله صداى آهسته و مخفى است. «٤» شيطان با القاى وسوسه در درون انسان، او را به گناهانى كه مىخواهد سوق مىدهد. قرآن مجيد با اشاره به گمراهگرى اوليه شيطان در مورد آدم و حوا، مسأله وسوسه را مطرح نموده، مىفرمايد: