هدايت در قرآن

هدايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٠

آيه‌اى نيز كه به زبان حصر همه خيرات عالم را در انحصار خداوند متعال مى‌داند و مى‌فرمايد: «بِيَدِكَ الْخَيْرُ» «١» ناظر به همين واقعيت نيز مى‌باشد، زيرا از جمله خيراتى كه به همه موجودات و از جمله انسان مى‌رسد مسأله هدايت شدن به سوى كمال مى‌باشد.
مسأله هدايتگرى بالاصاله خداوند متعال و هدايتگرى تبعى ديگر هدايتگران در آيه ذيل به خوبى نمودار گشته است زيرا خداى متعال درباره پيامبر اكرم (ص) (و يا طبق نظرى، درباره قرآن مجيد) مى‌فرمايد:
«يَهْدِي بِهِ اللّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُم مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَى‌ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ» «٢» خداوند به بركت او، كسانى را كه از خشنودى خدا پيروى كنند به راههاى سلامت، هدايت مى‌كند و به فرمان خود، از تاريكى‌ها به سوى روشنايى مى‌برد؛ و آنها را به راه راست رهبرى مى‌نمايد.
وسائطى را كه خداوند براى هدايت انسان در بُعد هدايت تشريعى قرار داده است مى‌توان در دو گروه، يعنى هدايتگران درونى و بيرونى تقسيم نمود كه در اينجا به شرح اين دو گروه مى‌پردازيم.
عقل، هدايتگر درونى‌ عقل، موهبت الهى و مشعل فروزانى است كه در وجود انسان تعبيه شده و انسان با توجه به نداهاى روشنگرانه آن مى‌تواند راه را از چاه تشخيص دهد. در فرهنگ قرآنى نيز به عقل اهميت فراوانى داده شده است. همه آياتى كه انسان را به تعقل فرا مى‌خواند «٣» و يا