هدايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥١
و باز به فرموده قرآن، نزول قرآن نيز براى همين گروه كه خود را آماده شنيدن كلام حق كردهاند سودمند است. «١» شنيدن وقايع تاريخى و درسهاى عبرت آموز و هدايتگر هم تنها به گروهى كه خشيت از حق دارند فايده مىدهد و براى كسانى كه با عناد و لجاج روبرو شوند سودى نمىبخشد. قرآن مجيد پس از بيان مجازات فرعون، خاطرنشان مىسازد كه اين حقايق براى اهلِ خشيت از خدا، سود دارد. «انَّ فى ذلِكَ لَعِبْرَةً لِمَنْ يَخْشى» «٢» دقت در حالات و اعمال و رفتار مخالفان و طرفداران قيام توحيدى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نيز اين حقيقت را به خوبى آشكار مىكند؛ كسانى كه در جستجوى حق و حقيقت بودند از اقصى نقاط به سوى آن حضرت مىآمدند؛ امّا كسانى نظير اكثر اهل كتاب و مشركان مكه كه از ابتدا منافع خود را در خطر مىديدند و بناى تسليم در برابر حق را نداشتند، نزول آن همه آيات و رؤيت آن همه معجزات آشكار نه تنها آنان را به هدايت نزديك نكرد كه بلكه روز به روز آنها را از حق دورتر كرد. البته اين روحيه منحصر به جاهلان عرب و اهل كتاب عنود آن زمان نبود، امروزه نيز افراد فراوانى با وجود اين همه مباحث دينى و كتاب و نوشتههاى مستدل چون روح حق طلب ندارند در پرتو نور آن قرار نگرفته و در ظلمت به سر مىبرند و بطور مسلم ضرر كارشان، بيش از ديگران، به خودشان برخواهد گشت.
٢- اعمال و رفتار درست اعمال نيك انسانى زمينهساز هدايت بيشتر و اعمال زشت او از موانع هدايتش خواهند بود. براى تبيين اين نكته ابتدا لازم است متذكر شويم كه بين علم و عمل رابطه متقابلى برقرار است، يعنى فزونى علم صحيح ومعارف حق در انسان سبب انگيزه بيشتر براى انجام اعمال صالح مىگردد. انجام اعمال صالح نيز سبب توفيق انسان در دسترسى به معارف والاى الهى گشته و حتى گاهى علومى را كه از راه اكتساب علمى بدانها دسترسى پيدا نمىكند، به او افاضه مىكنند. قرآن مجيد تصريح مىكند كه اگر انسان