هدايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٠
به زندگى اقوامى چون قوم نوح، عاد، ثمود، لوط، شعيب، موسى و ... مىپردازد. در مورد اين اقوام به بعثت پيامبران و ابلاغ پيامهاى الهى اشاره كرده و خاطرنشان مىسازد كه اين اقوام به دليل افكار و عقايد و اعمال باطلشان به جاى پذيرش دعوت الهى، چگونه به معارضه پرداخته و پايان كارشان به كجا انجاميده است. آنچه در اين آيات جلب نظر مىكند اخطارهايى است كه پس از بيان سرگذشت هر قوم به مخاطبين مىدهد. مثلًا در پايان بخش مربوط به سرگذشت قوم لوط، با يك تهديد شديد بيان مىدارد كه:
«وَ ما هِىَ مِنَ الظَّالِمينَ بِبَعيدٍ» «١» و آن (عذاب) از ستمگران دور نيست.
ج- انصاف و حق طلبى: از آيات استفاده مىشود كه يكى از مناسبترين زمينهها براى دستيابى به هدايت الهى و بهرهورى از آن، داشتن روحيه انصاف و حق طلبى است؛ زيرا افراد در مواجهه با حقايق و معارف الهى دو گونهاند: عدهاى از اول روحيه تسليم و حقجويى ندارند و بنا را بر عناد و لجاجت مىگذارند، اينان در اثر تكبر و بىاعتنايى به آيات الهى هرگز هدايت نخواهند شد «٢»؛ امّا عدهاى ديگر مصممند تا در برابر حق تسليم باشند. اينان اهل منطقند و به سخنانى كه به آنان زده مىشود گوش فرامىدهند تا اگر دلايل و مدارك گوينده حق باشد آن را بپذيرند. اينان به هدايت نزديكند ودر حقيقت مرحلهاى از تقوا را دارا مىباشند كه بواسطه آن به هدايتهاى بالاتر نيز دست مىيابند.
به تعبير قرآن مجيد اين گروه زندهاند و داراى گوش شنوا:
«انَّما يَسْتَجيبُ الَّذينَ يَسْمَعُونَ وَ الْمُوتى يَبْعَثَهُمُ اللَّهُ ثُمَّ الَيْهِ يُرْجَعُونَ» «٣» تنها كسانى (دعوت تو را) مىپذيرند كه گوش شنوا دارند، امّا مردگان (و آنها كه روح انسانى را از دست دادهاند، ايمان نمىآورند و) خدا آنها را (در قيامت) برمىانگيزد، سپس به سوى او، باز مىگردند.