«الْمَواعِظُ حَياةُ الْقُلوُبِ» «١» موعظه‌ها مايه زنده شدن قلبها مى‌باشند.
اقامه براهين عقلى‌ روش استفاده از براهيم عقلى در بسيارى از آيات قرآن مجيد مشهور است. در بسيارى از آيات، به تشريح نشانه‌هاى الهى در وجود انسان و طبيعت پرداخته و همه آنها را مقدمات برهان قرار داده است. «٢» در برخى از آنها بر اصل توحيد و توحيد خالقيت استدلال نموده و در برخى با استفاده از نظام واحد در عالم به اثبات توحيد در ربوبيت پرداخته است؛ البته استدلال‌هاى قرآن در عين استحكام و قوت، به گونه‌اى روان و با استفاده از مقدمات موجود و ثابت در فطرت سالم انسان پى ريزى شده است، تا علاوه بر استفاده اهل دانش از آن، عموم مردم نيز از آن منتفع شوند. مثلا" در چندين مورد سير تطور انسان از نطفه تا علقه و سپس رسيدن به مرحله رشد كامل را متذكر شده و همان را دليل بر توحيد ربوبى قرار مى‌دهد. گاهى نيز گردش شب و روز و نظم موجود در جهان را مقدمه قرار داده و توجه به آن را سبب پذيرش اعتقاد به وجود خالق و مدبر براى آنها مى‌داند.
در داستان حضرت ابراهيم عليه السلام استدلال‌هاى آن حضرت در زمينه ناتوانى موجودات از اينكه پروردگار عالم باشند را نقل كرده و سپس به نتيجه‌گيرى آن حضرت در رسيدن به توحيد خالص اشاره نموده است.» در موردى ديگر در اثبات توحيد به برهان تمانع اشاره نموده، مى‌فرمايد:
«قُلْ لَوْ كانَ فيهِما الِهَةٌ الَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا» «٤»