وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيراً» «١» بدون شك، براى شما در [زندگى‌] رسول خدا سرمشق نيكويى است، براى كسى كه اميد به رحمت خدا و روز رستاخيز دارد و خدا را بسيار ياد مى‌كند.
«قَدْ كانَتْ لَكُمْ اسْوَةٌ حَسَنَةٌ فى‌ ابْراهيمَ وَ الَّذينَ مَعَهُ ...» «٢» براى شما سرمشق خوبى در [زندگى‌] ابراهيم و كسانى كه با او بودند، وجود دارد.
و گاهى نيز با بيان داستان پاكدامنى يوسف در صحنه‌هاى گناه، شرح درگيرى‌هاى موسى با زورمداران، شرح برائت جويى ابراهيم از مشركان و ... آنان را به عنوان الگوهاى عفت، مبارزه، برائت و ... مطرح كرده است.
قرآن علاوه بر بيان اسوه‌هاى نيكو، نمونه‌هايى از انسان‌هاى منحرف و گمراه را نيز مطرح كرده و با محكوم كردن عقايد، اعمال و رفتار آنها، مؤمنان را از همسانى با آنان برحذر داشته است. قارون نمونه اين گروه است كه در سوره قصص، شرح حال و پندارهاى جاهلانه و مستكبرانه وى مطرح شده است.
موعظه و نصيحت‌ از ديگر روش‌هاى مؤثر در تربيت انسان‌ها، موعظه و نصيحت كردن است. موعظه به معناى بازداشتن و منع كردن كسى از كارى همراه با ترساندن وى است؛ همچنين گفته شده كه وعظ به معناى تذكر دادن به انجام اعمال نيكو است، به بيانى كه دل شنونده را براى پذيرفتن آن تذكر نرم كند. «٣» قرآن مجيد در آيات فراوانى به موعظه مردم پرداخته و با بيان مثل‌ها و تحريك عواطف، مردم را به انجام اعمال نيك ترغيب كرده است. موعظه‌هاى فراوان درباره رعايت تقواى الهى، عبادت خالصانه، رعايت حق پدر و مادر، رعايت ضعيفان، دورى از