هدايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٤
را از دست مىدهد و انسان به راه ضلالت برمى گردد. امّا اگر انسانى با تفكر درباره وجود خويش و غايت خلق شده براى آن و ملازمت در تقواى نفس به هدايت دست يابد، به آسانى از مسير صحيح منحرف نمىشود وضلالت ديگران نيز در وى تأثير منفى نمىگذارد.
البته ممكن است خطاب آيه را متوجه عموم جامعه دانسته بگوييم كه مراد آيه آن است كه اگر همه مسلمانان به اصلاح وضع جامعه خود بپردازند و معارف دينى و اعمال صالح و شعائر اسلامى را حفظ كنند، از خطر گمراهگرى ديگر جوامع مصون بوده و هجوم فرهنگى ديگران نمىتواند، اين جامعه را از پا در آورده و به گمراهى بكشاند. «١» ٨- نداشتن خوف و حزن يكى از ثمرات هدايت، نداشتن ترس و اندوه است. از آنجا كه انسان هميشه ترس و نگرانى دارد كه به خواسته خود نرسد و از وقوع مصائبى نيز كه به هلاكت او و سرمايهاش منجر گردد مىترسد و از سوى ديگر پس از تلف شدن سرمايهاش نيز گرفتار حزن و اندوه مىشود، قرآن مجيد به مؤمنان و اولياى الهى وعده داده كه خوف و حزنى آنان را فرانگيرد. «٢» در داستان هبوط آدم نيز متذكر مىشود كه پس از رسيدن هدايت به انسانها، هر كس آن را بپذيرد و از هدايت الهى تبعيت كند، ديگر گرفتار خوف و حزن نخواهد شد:
«قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْهَا جَمِيعاً فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ» «٣» گفتيم: «همگى از آن فرود آييد! هر گاه هدايتى از طرف من براى شما آمد، كسانى كه از آن پيروى كنند، نه ترسى بر آنهاست و نه غمگين شوند.» در تفاوت خوف و حزن گفته شده كه خوف مربوط به پيش از رخداد حوادث تلخ و