آشنايى باتفاسير و روشهاى تفسيرى - فوقانی، حیدر - الصفحة ٥٢
دلايلى از سنّت الف- پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در حديث مشهور به ثقلين، امامان معصوم عليهم السلام را عِدل و همتاى قرآن قرار داده و فرموده است:
«انّى تارِكٌ فيكُمُ الثِّقْلَيْنِ، كِتابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتى وَ انَّهُما لَنْ يَفْتَرِقا حَتَّى يَرِدا عَلَىَّ الْحَوْضَ ما انْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِما لَنْ تَضِلُّوا» «١» من دو چيز گرانقدر را در بين شما باقى مىگذارم، كتاب خدا (قرآن) و اهل بيتم، و ايندو هيچگاه از هم جدا نمىشوند تا بر سر حوض (كوثر) نزد من آيند، تا هنگامى كه به اين دو تمسّك جوييد هرگز گمراه نخواهيد شد.
از اين حديث نيز بخوبى روشن مىشود كه قرآن و امامان معصوم عليهم السلام در هدايت بشر مكمل يكديگرند و اين درصورتى است كه تفسير قرآن از آنان گرفته شود.
ب- امام باقر عليه السلام مخاطبان واقعى قرآن يعنى پيامبر و امامان معصوم عليهم السلام را تنها شايستگان مقام تفسير قرآن مىداند، ايشان به قتاده، يكى از فقهاى اهل سنت مىفرمايد:
شنيدهام تو قرآن را تفسير مىكنى؟ او مىگويد: بلى. امام در منع او مىفرمايد:
«يا قُتادَةُ انْ كُنْتَ قَدْ فَسَّرْتَ الْقُرانَ مِنْ تِلْقاءِ نَفْسِكَ فَقَدْ هَلَكْتَ وَ اهْلَكْتَ وَ انْ كُنْتَ قَدْ فَسَّرْتَهُ مِنَ الرِّجالِ فَقَدْ هَلَكْتَ وَ اهْلَكْتَ، يا قُتادَه وَيْحَكَ انَّما يَعْرِفُ الْقُرانَ مَنْ خُوطِبَ بِهِ» «٢» اى قتاده، اگر تو قرآن را از پيش خودت تفسير مىكنى، پس هم خود را هلاك كردهاى و هم ديگران را و اگر تفسير آن را از مردان ديگر آموختهاى و تفسير مىكنى پس (باز هم) خود و ديگران را هلاك مىسازى؛ واى بر تو اى قتاده! تنها قرآن را كسى مىشناسد (و تفسير صحيح مىكند) كه قرآن به او خطاب شده و (نازل شده است).