آشنايى باتفاسير و روشهاى تفسيرى - فوقانی، حیدر - الصفحة ١٠٤

گونه‌اى خلاف واقع توجيه كرده است. او ذيل آيه اكمال «١» تلاش بيهوده مى‌كند تا ثابت كند كه اين آيه، درباره آن حضرت نازل نشده است. و ذيل آيه تبليغ «٢» نيز به همين منوال عمل كرده است. در برخى موارد همچون آيه انذار «٣» و آيه شهادت «٤» نيز به گونه‌اى تحريف‌گرانه مى‌گذرد كه گويى اصلًا شأن نزول اين آيات به على عليه السلام مربوط نمى‌شود. «٥» نظير اين موارد در ديگر كتب فخر رازى فراوان است و اين چيزى جز دفاع از عقيده‌هايى كه قبلًا در مسأله خلافت انتخاب كرده، نيست.
٤- رحمة من الرحمن فى تفسير اشارات القرآن‌ نام معروف آن، تفسير محى الدين عربى است، گويش آن عربى و داراى چهار جلد است اين تفسير نوشته «محى الدين بن عربى» بوده و داراى سبك عرفانى و رمزى است. «٦» كتاب ديگرى با نام «تفسير القرآن الكريم» به ابن عربى نسبت داده شده، كه در دو جلد چاپ شده است، ولى در واقع تأويلات ملّا عبدالرزاق كاشانى مى‌باشد و مربوط به ابن عربى نيست.
تفسير «رحمة من‌الرحمن ...» كه بيشتر جنبه عرفانى و تأويلى دارد، گردآورى شده از مجموع تأليفات ابن عربى است، بويژه كتاب فتوحات و فصوص و كت آشنايى باتفاسير و روشهاى تفسيرى ١١٢ ٧ - الدر المنثور فى التفسير بالمأثور ص : ١٠٧ ابهاى مختصر تفسيرى وى.
با تعريفهاى متداول تفسير نمى‌توان نام اين مجموعه را تفسير ناميد، بلكه بيشتر كشفيات و القاى نظرات عرفانى مؤلف و تطبيق آن با آيات قرآن است، گر چه از دقت و نكات تفسيرى هم خالى نيست.
در حاشيه اين تفسير، «ايجاز البيان فى ترجمة القرآن» محى الدين ابن عربى آورده شده است.
تاريخ گردآورى اين كتاب ١٤٠٩ ه. ق مى‌باشد. «٧»