درس چهارم‌ ترجمه قرآن‌ ريشه لغوى ترجمه‌ بيشتر لغت‌دانان آن را از «تَرْجَمَ» به‌معناى كشف و تفسير و بيان دانسته و برخى آن را از ريشه «رَجْم» گرفته و به معناى سخن گفتن از روى حدس و گمان دانسته‌اند؛ برخى ديگر آن را مشتق از كلمه ترجمان فارسى دانسته‌اند؛ و برخى نيز مانند دهخدا گفته‌اند: اصل آن از كلمه ترزبان گرفته شده است. او مى‌گويد «ترجمه، به تفسير كردن زبانى از زبان ديگر گويند و ترجمان كسى است كه كلام دو شخص متغاير اللسان را به يكديگر بفهماند.» «١» معناى اصطلاحى ترجمه‌ ترجمه در اصطلاح و عرف نيز معناى خاصى دارد مانند:
١- تبليغ كلام و رساندن سخن به كسى كه آن را نشنيده است، اين معناى ترجمه بيشتر در تبليغ احكام الهى و بيان الفاظ آسمانى به كار مى‌رود.
٢- تفسير و شرح سخن به همان زبان اصلى.
٣- تفسير سخن به زبانى ديگر.
٤- گرداندن از زبانى به زبان ديگر. «٢» مشهورترين معناى اين كلمه تعريف چهارم است كه در كتب لغت زياد به آن اشاره شده است. «٣»