آشنايى باتفاسير و روشهاى تفسيرى - فوقانی، حیدر - الصفحة ١٠٥

مكتب ابن عربى در تفسير: ابن عربى، خود، در اين باره چنين مى‌گويد:
«همان‌طور كه تنزيل اصل قرآن بر پيامبران، از پيش خداوند بوده است، تنزيل فهم آن بر قلوب مؤمنان نيز، از ناحيه حضرت حق صورت مى‌پذيرد ... بنابراين، شرح قرآن نيز، خود تنزيل ديگرى بر قلوب مؤمنان اهل علم از طرف خداوند مى‌باشد. در اين باره، على بن ابيطالب عليه السلام فرموده است.
«ما هُوَ الَّا فَهْمٌ يُؤْتيهِ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ فى‌ هذَا الْقُرْانِ» او فهم قرآن را بخششى الهى معرفى نموده كه دانشمندان اهل معرفت نسبت به اين بخشش سزاوارتر از ديگران هستند، جاى سؤال است كه علماى ظاهرى در مقابل اين سخن على‌بن‌ابيطالب عليه السلام كه فرمود: «اگر شرح و تفسير سوره فاتحه گويم، هفتاد پوست گاو را، نوشته آن فرا گيرد» چه خواهند گفت؟! بى شك چنين چيزى ممكن نيست، مگر در سايه همان فهمى كه خداوند بر اهلش ارزانى داشته است.» «١» ابن عربى و همكيشان او، با چنين مبنا و روشى آيات قرآن را تفسير ميكنند و اساس آن را فيض الهى و نورى مى‌دانند كه خدا در قلب بندگان برگزيده خود قرار مى‌دهد: «الْعِلْمُ نوُرٌ يَقْذِفُهُ اللّهُ فى قَلْبِ مَنْ يَشاءُ» «٢» ٥- انوار التنزيل و حقايق التأويل‌ نام معروف آن تفسير بيضاوى و به قلم ناصرالدين ابى سعيد شيرازى بيضاوى است و از تفسيرهاى مشهور و باارزش قرن هفتم هجرى است كه در چهار جلد تنظيم شده است.
سبك اين تفسير، ادبى، كلامى و تحليلى است. «٣» روش بيضاوى: او در تفسيرش از كشاف زمخشرى، تفسير كبير فخر رازى و جامع التفسير راغب اصفهانى سود جسته است. «٤» وى در ابتداى سوره‌ها به ذكر شماره آيات اشاره‌