آشنايى باتفاسير و روشهاى تفسيرى

آشنايى باتفاسير و روشهاى تفسيرى - فوقانی، حیدر - الصفحة ٩٩

«فَما مِنْ مُؤْمِنٍ الَّا وَ هُوَ يُحِبُّ عَلِيّاً» «١» بدينسان دوستى على عليه السلام و مهرورزى به آن حضرت را لازمه ايمان مى‌داند.
يا در ذيل آيه مباهله مى‌گويد:
«مصطفى گفت: آتش آمده: بر هوا ايستاده، اگر ايشان مباهلت كردندى در همه روى زمين از ايشان يكى نماندى و اصحاب مباهله پنج كس بودند: مصطفى و زهرا، مرتضى و حسن و حسين. آن ساعت كه به صحرا شدند رسول، ايشان را با پناهِ خود گرفت، و گليم بر ايشان پوشانيد، و گفت «اللّهُمَ: انَّ هؤلاءِ اهْلى» جبرئيل آمد و گفت: «يا محمّد: وانا مِنْ اهْلِكُمْ» چه باشد يا محمّد اگر مرا بپذيرى و در شمار اهل بيت خويش آرى، رسول صلى الله عليه و آله گفت «يا جبرئيلُ وَ أَنْتَ مِنّا» آنكه جبرئيل بازگشت و در آسمانها مى‌نازيد و فخر مى‌كرد و مى‌گفت: «مَنْ مِثْلى؟ وَأَنا فِى السَّماء طاوُوسُ الملائكَةِ وَ فِى الْارْضِ مِنْ اهْل‌بيت محمّد صلى الله عليه و آله» يعنى چون من كيست؟ كه در آسمانها رئيس فرشتگانم، و در زمين از اهل بيت محمّد صلى الله عليه و آله خاتم پيغامبرانم» «٢» ٢- الكشّاف عن حقايق غوامض التّنزيل‌ نام معروف تفسير مزبور، «الكشاف» و نوشته جارالله محمود بن عمر زمخشرى است.
زمخشرى، داراى مذهب حنفى و مشرب معتزلى بوده است. تفسير كشاف چهار جلد است كه در بيشتر كشورهاى اسلامى بارها چاپ شده است. «٣» اين كتاب يكى از كتب تفسيرى مشهور اهل سنّت است. گستردگى اطلاعات مؤلف، دقت و ژرف نگرى او در مسائل كلامى، بلاغى وادبى باعث شده است كه اين كتاب در ميان آثار تفسيرى، جايگاه بلندى را بيابد. زمخشرى نوشتن آن را در مدت دو سال و سه ماه يا دوسال و چهار ماه در مكه مكرمه به پايان برده است. «٤» او انگيزه خود را در نوشتن اين تفسير، پاسخ به‌