آشنايى باتفاسير و روشهاى تفسيرى

آشنايى باتفاسير و روشهاى تفسيرى - فوقانی، حیدر - الصفحة ٩٠

اين تفسير به زبان فارسى نوشته شده و در ده جلد به چاپ رسيده است.
روش تفسيرى: مؤلف تفسير خود را با مقدمه‌اى در ده فصل و موضوعاتى مانند: ذكر اسامى بعضى از قاريان قرآن، ذكر اسامى قرآن، معناى سوره و آيه، تبيين معناى تفسير و تأويل، معناى تفسير به رأى و تحريف قرآن شروع مى‌كند. ملا فتح‌الله كاشانى در تفسير سوره‌ها، از مكّى يا مدنى بودن، شأن نزول و تعداد آيات و ثواب قرائت سوره‌ها بحث مى‌كند، آن گاه به فرا خور حال، از اعراب و جايگاه ادبى كلمات بحث مى‌نمايد. سپس به تفسير يك يك آيات مى‌پردازد و در تفسيرخود به صورت گسترده‌اى از روايات نقل شده از رسول خدا صلى الله عليه و آله و امامان: استفاده ميكند. ناگفته نماند كه در جاى‌جاى اين تفسير از اشعار فارسى و عربى نيز در بيان مقاصد، بهره‌بردارى شده است. ملّا فتح الله كاشانى در تفسير خود، از كشاف زمخشرى، انوار التنزيل قاضى بيضاوى، مجمع‌البيان طبرسى و تفسير ابوالفتوح رازى، استفاده شايانى برده است. «١» تفسير منهج الصادقين را مى‌توان از جمله تفاسير كامل به زبان فارسى نام برد كه در آن علاوه بر تبيين واژه‌ها به نقل روايات و قصص تاريخى و بيان نظرات فقهاى شيعه پيرامون آيات پرداخته است. به عنوان مثال ايشان در تفسير سوره حمد ابتدا، هفده نام اين سوره را برشمرده و به توضيح تك تك آنها مى‌پردازد، پس از آن به تفسير مفردات و آيات پرداخته و وجوه اعراب و قرائت و ديگر جهات ادبى آن را مورد بحث قرار داده است، احاديث فراوانى در فضيلت تسميه به نام خدا نقل كرده است؛ و در ضمن بحث فقهى زيبايى ثابت كرده «بسم الله» جزئى از سور قرآن است.