آشنايى باتفاسير و روشهاى تفسيرى - فوقانی، حیدر - الصفحة ٤٥

در حالى‌كه در آيه ٦٧ زخرف مى‌فرمايد:
«الْاخِلَّاءُ يَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ الَّا الْمُتَّقينَ» همه دوستان در آن روز با يكديگر دشمن هستند بجز پرهيزكاران.
با توجه به آيه دوم معلوم مى‌شود كه اطلاق و عموميتى كه از آيه اول ظاهر است مراد نيست بلكه آيه اول هم ناظر به همين دوستيهاى غير خدايى و دوستان بى‌تقواست و گرنه دوستى بين افراد با تقوا چون به خاطر خداست، در قيامت هم پايدار ا آشنايى باتفاسير و روشهاى تفسيرى ٥٦ مفسران واقعى از نظر قرآن و سنت ص : ٥١ ست.
٢- در سوره حمد آمده است:
«صِراطَ الَّذينَ انْعَمْتَ عَلَيْهِمْ» راه كسانى كه به آنان نعمت دادى.
و در آيه ٦٩ سوره نساء آنان را چنين برمى‌شمارد:
«الَّذينَ انْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيّينَ وَالصِّديقينَ وَالشُّهَداءِ وَالصَّالِحينَ» كسانى را كه خداوند به آنان نعمت داده است از پيامبران، صديقان، شهيدان و صالحان.
ب- سخنان معصومين عليهم السلام: يكى از منابع مهم تفسير، سخنان و احاديث نقل شده از پيامبر گرامى اسلام است. آن بزرگوار معلّم، مفسّر و مبيّن قرآن بود و صحابه آن حضرت هرگاه در فهم قرآن به مشكلى برمى‌خوردند به محضر آن بزرگوار مشرف شده و از ايشان سؤال مى‌كردند.
پيامبر صلى الله عليه و آله به نصّ و صريح قرآن، معلّم و مبيّن كتاب الهى است.
«كَما ارْسَلْنا فيكُمْ رَسُولًا ... يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ ...» «١» همچنانكه در بين شما پيامبرى فرستاديم ... تا به شما كتاب خدا را تعليم دهد.
«وَ انْزَلْنا الَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ الَيْهِمْ» «٢» ما ذكر (قرآن) را بر تو نازل كرديم تا براى مردم آنچه برايشان نازل شده، بيان كنى.