آشنايى باتفاسير و روشهاى تفسيرى - فوقانی، حیدر - الصفحة ٢٨

و ديگر مصاديقش مى توانند پيروان اميرمؤمنان عليه السلام باشند امام خمينى (ره) در مورد شهيد اشرفى اصفهانى فرمودند: او از مصاديق بارز «رِجالٌ صَدَقوُا ما عاهَدوُا اللّهَ عَلَيْهِ» «١» بود. يا آياتى كه در مورد ستمگران و طاغوتها آمده، هر كدام از طاغوتهاى زمان مى توانند از مصاديق آن باشند؛ مثلًا حاكمان زورگو و ستمگرى كه صفات فرعون را دارند مى توانند مصداق آياتى باشند كه در مورد فرعون آمده است.
ظاهر و باطن در قرآن مجيد رسول اكرم صلى الله عليه و آله فرمود:
«انَّ لِلْقُرْانِ ظَهْراً وَ بَطْناً وَ لِبَطْنِهِ بَطْناً الى سَبْعَةِ ابْطُنٍ» «٢» قرآن داراى ظاهر و باطن است وبراى باطن آن باطنى ديگر تا هفت بطن.
سراسر قرآن كريم داراى بطنهاى مختلف بوده كه هر كس به اندازه فهم و درك خودش و به اندازه‌اى كه از تعلّقات مادّى آزاد شده باشد، مى تواند به اين باطنها دست يابد.
بعنوان مثال در عبارت «لا تُشْرِكوُا بِهِ شَيْئاً» «٣» معناى ظاهر اين است كه بت‌پرستى نكنيد. با كمى دقت پى مى بريم كه منظور نفى پرستش غير خداست، چه بت باشد چه شيطان؛ زيرا در جاى ديگر مى‌فرمايد:
«لا تَعْبُدوُا الشَّيْطانَ» «٤» ... اينكه شيطان را نپرستيد.
با دقت بيشتر به بطن ديگرى مى‌رسيم كه منظور از شرك، خودپرستى هم مى‌تواند باشد:
«افَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ الهَهُ هَواهُ» «٥»