آشنايى باتفاسير و روشهاى تفسيرى - فوقانی، حیدر - الصفحة ٢٧

مفسران تحت عنوان «تنزيل»، به نقل و بررسى شأن نزول مى‌پردازند، به همين جهت گاهى به شأن نزول آيات نيز تنزيل گفته ميشود.
جَرْى و انطباق‌ اگر چه بسيارى از آيات قرآن كريم داراى شأن نزول است ودر مورد فرد و يا حادثه‌اى خاص نازل شده است؛ امّا اين سبب نزول باعث نمى‌شود كه آيه مخصوص آن مورد خاص باشد و در موارد ديگر جارى نشود و قابل انطباق نباشد.
امام صادق عليه السلام در اين زمينه مى‌فرمايد:
«قرآن زنده است و هر آيه‌اى از آن نيز زنده، آنچنانكه شب و روز گردش مى كنند، و خورشيد و ماه در جريانند و قرآن همانگونه كه بر گذشتگان جارى بوده، بر آيندگان نيز جريان خواهد يافت.» «١» روش ائمه اهل‌بيت عليهم السلام نيز چنين بوده كه همواره يك آيه از قرآن را بر هر موردى كه قابل انطباق با آن بود تطبيق مى‌كردند، عقل هم همين سيره و روش را صحيح مى‌داند؛ زيرا قرآن بمنظور هدايت همه انسانها در همه ادوار نازل شده، تا آنان را به سوى آنچه بايد معتقد باشند و آنچه كه بايد عمل كنند هدايت كند. بنابراين اگر مى‌بينيم در شأن نزول آيات، رواياتى آمده است كه مثلًا ميگويند: فلان آيه بعد از فلان جريان نازل شد، و يا فلان آيات درباره فلان شخص يا فلان واقعه نازل شده نبايد حكم آيه را مخصوص آن واقعه و آن شخص بدانيم چون اگر اينطور فكر كنيم بايد بعد از انقضاى آن واقعه، يا مرگ آن شخص، حكم آيه نيز ساقط شود. «٢» بنابراين ممكن است يك آيه هزاران مصداق درطول تاريخ پيدا كند؛ مثلًا وقتى مى‌گوييم «رِجالٌ صَدَقوُا ما عاهَدوُا اللّهَ عَلَيْهِ» «٣» مصداق بارزش اميرالمؤمنين على عليه السلام است «٤»