سيره عملى پيامبر صلى الله عليه و آله‌ قرآن مجيد به منزله قانون اساسى اسلام است كه چارچوب نظام اسلامى را طراحى كرده و كليات آن را بيان نموده است. از سوى ديگر رسول اكرم صلى الله عليه و آله بيش از همگان در اجراى قوانين الهى جدّى بود و بدون ترديد همه آياتى كه زمينه اجراى آنها آماده بوده در زمان آن حضرت (و همين‌طور در حكومت امام على عليه السلام) جامه عمل پوشيده است. علاوه بر آن، سيره و سنّت آن حضرت و اهل بيت عليهم السلام نيز بيانگر معارف و عقايد و قانون و مقرّرات اسلامى و نيز شيوه صحيح اجراى آن است و براى ما حجّت و لازم الاتباع است.
در مورد نظام اسلامى؛ «سنت و رويه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله دليل بر لزوم تشكيل حكومت است؛ زيرا اوّلًا خود تشكيل حكومت داد و تاريخ گواهى مى‌دهد كه تشكيل حكومت داده و به اجراى قوانين و برقرارى نظامات اسلام پرداخته و به اداره جامعه برخاسته است، والى به اطراف مى‌فرستاده، به قضاوت مى‌نشسته و قاضى نصب مى‌فرموده، سفرايى به خارج و نزد رؤساى قبايل و پادشاهان روانه مى‌كرده، معاهده و پيمان مى‌بسته، جنگ را فرماندهى مى‌كرده و خلاصه احكام حكومتى را جريان مى‌انداخته است. ثانياً براى پس از خود به فرمان خدا، تعيين حاكم كرده است. وقتى خداوند متعال براى جامعه پس از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله تعيين حاكم مى‌كند به اين معناست كه حكومت پس از رحلت رسول اكرم صلى الله عليه و آله نيز لازم است.» «١»