فرهنگ سومريها بنا نهادند. گستردگى فرهنگ جديد و جهانى بودن آن، توانست بر بسيارى از فرهنگهاى معاصر خود هجوم آورده و آنها را تحت تأثير خود قرار دهد.
آئين «حمورابى» كه توسط پادشاه بابل وضع شد براى نيازهاى گوناگون و طبع و سرشت انسان اهميّت زيادى قائل بود؛ از اين رو تا مدتها مورد احترام اقوام و ملل مختلف قرار گرفت و به عنوان يك فرهنگ رايج، مورد پذيرش واقع شد به گونه‌اى كه على رغم فروپاشى حكومت بابليان به وسيله آشوريها، اين فرهنگ همچنان پا بر جا ماند و منجر به برقرارى مجدّد امپراتورى بابليان گرديد.
در ادامه فرهنگ و تمدن بين النهرين، مردم ايران زمين نيز از جنبه‌هاى مختلف به پيشرفتهايى رسيدند، بخصوص در زمان هخامنشيان، ايران، به بالاترين تكنولوژى دريايى دست يافت و بزرگترين قدرت دريايى را به وجود آورد. در اين زمان فرهنگ و تمدن ايرانى به عنوان فرهنگى پيشرفته و برتر، سيطره خود را بر مناطق وسيعى از جهان گستراند و ساير فرهنگهاى ضعيف را در خود مضمحل نمود.
در كناره‌هاى درياى سياه و درياى اژه تمدن يونانى بوجود آمد، يونانى‌ها بعلت پيشرفت در فنون دريايى به «قوم دريايى» معروف شدند و به همين دليل قسمت اعظم سواحل مديترانه را در اختيار گرفتند. يونان هرگز نتوانست مثل تمدن مصر و بين‌النهرين يك حكومت يكپارچه بوجود آورد و در داخل آن «دولت شهرهاى» متفاوت ايجاد شد كه اغلب در كشمكش و تهاجم نظامى و فرهنگى بسر مى‌بردند. نمونه بارز آن جنگ بين مردمان «آتن و اسپارت» بود.