اجتماعى وجود روابط گوناگون و پيدايش فرهنگهاى مختلف انسانى است و هر فرهنگى متناسب با مقتضيات جامعه‌اى است كه در آن پديد آمده و رشد و گسترش يافته است.
يكى از پيامدهاى روابط اجتماعى و مبادلات گوناگون بين جوامع مختلف، به وجود آمدن ارتباطهاى فرهنگى آنهاست و در اين ميان، بعضى از فرهنگها به دليل ارزشها و پيامهاى خاصى كه دارند، مى‌توانند ساير فرهنگها را تحت تأثير و نفوذ خود قرار داده و حتى آنها را بطور كامل استحاله نموده از ميان بردارند. در اينجا، اين موضوع را در ادوار مختلف تاريخى مورد بررسى و مطالعه قرار مى‌دهيم:
فرهنگهاى غالب در عهد باستان «١» قديمى‌ترين فرهنگها در كناره‌هاى درياى خزر، رود نيل، بين النهرين، يونان، روم و چين بوجود آمد و كم‌كم در ساير نقاط جهان گسترش يافت.
هر يك از اقوام ساكن در اين مناطق، از فرهنگ و تمدن ويژه‌اى برخوردار بودند كه در كشمكش و درگيرى با اقوام ديگر تأثير و تأثرهاى فرهنگى زيادى نيز داشت. بعنوان نمونه، در منطقه بين النهرين ابتدا «سومريها» حاكم شدند و شهرها و تمدنهاى اوليه را بوجود آوردند و كم‌كم بزرگترين امپراتورى آن زمان ايجاد شد. سومريها خط ميخى را اختراع كردند و به اين وسيله فرهنگ و آداب و رسوم خود را ثبت و در اقصى نقاط عالم، در آن روزگار، گسترش دادند.
پس از چندى حكومت سومريها توسط بابليان ساقط شد و فرهنگ آنها، ارزش و نفوذ خود را از دست داد. بابليان، تمدّن جديد خود را بر