دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٣٤٥٠
| اسلاميه جلد: ٨ شماره مقاله:٣٤٥٠ |
اِسْلاميّه، شهر كوچكى در بخش مركزي شهرستان فردوس (استان خراسان). نام
پيشين اين شهر باغستان بود ( فرهنگ جغرافيايى آباديها...، ٥) كه در سرشماري
١٣٥٥ش به اسلاميه تبديل يافت ( فرهنگ آباديها...، ٢١/٢٠١). اين شهر در ٣٤ و
١٠ عرض جغرافيايى و ٥٨ و ١٥ طول شرقى (مفخم پايان، ١/٥٤)، در ارتفاع ٣٣٠
،١متري از سطح دريا و در ٥ كيلومتري شمال خاوري شهر فردوس قرار گرفته است (
فرهنگ جغرافيايى آباديها، همانجا).
آب و هواي اسلاميه معتدل و خشك است. آب مورد نياز اين محل در گذشته از
قنات و رودخانة فصلى تأمين مىشد ( فرهنگ جغرافيايى ايران، ٩/٤٤)، اما در
حال حاضر از طريق آب لولهكشى چاه تأمين مىشود، هر چند آب قنات نيز هنوز
مورد استفاده است ( فرهنگ جغرافيايى آباديها، همانجا). پوشش گياهى طبيعى
محل شامل كلپوره، شاهتره، درمنه، پودنه و گياهان مرتعى است و جانوران
وحشى از جمله گرگ، شغال، روباه، خرگوش، كبك و سينه سياه در پيرامون آن
زندگى مىكنند (همانجا).
اسلاميه از گذشته به سبب برخورداري از باغهاي زيبا، محل گردشگاهى اهالى
شهرستان فردوس به شمار مىآمد. خيابان طويلى كه آب در دو طرف آن جاري بود
و چنارهاي كهنسال آن را سيراب مىكرد، زيبايى خاصى به اين نقطة ييلاقى
داده بود ( فرهنگ جغرافيايى ايران، همانجا).
اين شهر در ١٣٢٩ش كه روستايى بيش نبود، تنها داراي ٢٢١ نفر سكنه بود
(همانجا)، اما جمعيت آن در ١٣٥٥ش به ٧٣١ ،٣نفر (٨٣٢ خانوار) افزايش يافت (
فرهنگ آباديها، همانجا) و در ١٣٦٥ش به ٤٦٧ ،٤نفر (٠٥٧ ،١خانوار) رسيد (
سرشماري...، ١٥). نسبت جنسى در اين شهر برابر ١٠٣ است و ٣/٤١% از جمعيت آن
را افراد كمتر از ١٤ سال تشكيل مىداد (همان، ١٨) كه اين خود نشانگر جوانى
جمعيت و در نتيجه، بالا بودن بار تكفل در ميان خانوارهاي ساكن است.
اسلاميه شهري مهاجرپذير است، به اين معنا كه ٤/٥٧% جمعيت آن متولد ساير
نقاط بودهاند (همانجا). علاوه بر اين، ٦/٦٢% از جمعيت ٦ ساله به بالاي اين
شهر باسواد هستند كه اين نسبت در ميان مردان به ٤/٧٣% و در بين زنان به
٦/٥١% مىرسد. جمعيت فعال اين شهر بيشتر در بخشهاي كشاورزي (٧/٣٠%)، صنعت
(٢٤%) و گروه عمدة ساختمان (٧/١٢%) به فعاليت اشتغال داشتند (همانجا). شهر
اسلاميه در ١٣٦٥ش داراي ٩٧٠ واحد مسكونى بود (همان، ١٩). جمعيت آن در
١٣٧٠ش، ٩٩٦ ،٤نفر بوده است ( آمارنامه...، ١٦).
اسلاميهرا هنوزمىتوانشهريكشاورزي بهشمارآورد.محصولات عمدة توليدي در اين
شهر، گذشته از غلات، شامل زعفران، پنبه، چغندرقند، انار و انگور است. بافت
قاليچه در اين شهر رواج دارد، تا جايى كه از وجود هزار دار قالى فعال در
اين شهر خبر دادهاند ( فرهنگ جغرافيايى آباديها، همانجا).
زبان مردم اسلاميه فارسى است و همگى شيعه هستند. ساكنان شهر را مردمى با
ذوق معرفى كردهاند ( فرهنگ جغرافيايى ايران، همانجا).
مآخذ: آمارنامة استان خراسان (١٣٧١ش)، سازمان برنامه و بودجه استان خراسان،
تهران، ١٣٧٣ش؛ سرشماري عمومى نفوس و مسكن (١٣٦٥ش)، نتايج تفصيلى، شهرستان
فردوس، مركز آمار ايران، ١٣٦٨ش؛ فرهنگ آباديهاي كشور (١٣٥٥ش)، استان
خراسان، مركز آمار ايران، تهران، ١٣٥٥ ش؛ فرهنگ جغرافيايى آباديهاي كشور
(فردوس)، ادارة جغرافيايى ارتش، تهران، ١٣٦٣ش، ج ٥٣؛ فرهنگ جغرافيايى
ايران (آباديها)، استان نهم، دايرة جغرافيايى ستاد ارتش، تهران، ١٣٢٩ش؛
مفخم پايان، لطفالله، فرهنگ آباديهاي ايران، تهران، ١٣٣٩ش.
عباس سعيدي