أجوبة المسائل، پاسخ به جديدترين استفتاءات - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢٦٧ - نقاشى، مجسمه سازى و تصاوير ذى روح

الف- همانندى به خلق خدا و مثل آفريده‌هاى الهى، آفريدن (يشبهون بخلق الّله) و يا (يضاهؤن خلق الّله)

ب- همانندى به خالق و رويارويى با خدا (منّ مثّل مثالًا) و (منّ صوّر صورة)

ج- شگفت آور بودن مجسّمه‌

د- همانندى با بت پرستان و مشركان‌

م- تعظيم و گرامى داشت مجسّمه كه در راستاى احترام و تكريم هياكل عبادت و بتهاى مورد پرستش مشركان است‌

با توجّه به اين كه در حال حاضر هدف سازندگان مجسّمه موارد فوق نيست و با عنايت به اين كه امروزه تصويرگرى به عنوان يك هنر در دنيا مورد طرح و بررسى است و عنوان ديگرى به خود گرفته است نظر مبارك حضرتعالى چيست؟

ج ١- به نظر ما ساختن مجسّمه ذى روح به هر قصد باشد حرام است و در غير ذى روح اشكال ندارد.

س ٢- آيا بين مجسّمه‌هاى نيم تنه و ناقص با مجسّمه‌هاى تمام قدّ و كامل از نظر شرعى فرقى وجود دارد؟

ج ٢- اگر مجسّمه به طورى باشد كه صدق تمام بدن انسان يا حيوان كند مثل اين كه انسان نشسته‌اى را تجسيم كنند، حرام است ولى در مثل نيم تنه و سر انسان حرام نيست.

س ٣- تصاوير فرشته و جنّ به صورت مجسّمه و به صورت منقوش چه حكمى دارد؟

ج ٣- ساختن مجسّمه فرشته و جنّ حرام است، ولى به صورت منقوش كراهت دارد.

س ٤- آبا بين تصوير موجودات جاندار به گونه پيكر تراشى و تنديس يا به گونه نقش و عكس بر روى كاغذ، ديوار و پارچه يا تصوير موجودات بى روح به شكل مجسّمه و تنديس موجودات بى روح به صورت نقّاشى و عكّاسى با صرف رنگ آميزى و نقش نگارى به صورت خطوط متوازى و بدون نمودار شكلى (ثوب مَعلّم يامُعلّم) با يكديگر از نظر فقهى تفاوت دارند؟

ج ٤- پيكر تراشى و تنديس ذى روح حرام است و در بقيّه صور از عكس و نقّاشى و مجسّمه غير ذى روح حرمت نيست و در مثل عكس و نقّاشى مكروه است.