أجوبة المسائل، پاسخ به جديدترين استفتاءات - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢١٢ - اراضى و املاك
اراضى و املاك
س ١- زمينهائى كه موات بوده و احياء شده يا خريده شده يا هبه شده و يا به ارث رسيده، آيا بايد قيمت همان موقع را، حساب خمس قرار دهد يا قيمت فعلى را؟
ج ١- اگر به كلّ زمين خمس تعلّق گرفته و خمس آن پرداخت نشده، بايد قيمت الان محاسبه شود امّا اگر خمس زمين داده شده ولى افزايش قيمت پيدا كرده فقط بايد مابهالتفاوت قيمت سابق و الان را خمس بدهد.
س ٢- به كداميك از صور زير خمس تعلّق مىگيرد:
الف- شخصى زمينى خريده و اصلًا حساب سال ندارد و يا حساب دارد ولى نمىداند پولى كه بابت زمين داده، خمس به او تعلّق گرفته يا خير؟
ب- زمينى كه آباد كرده و حساب سال ندارد و يا اگر دارد مثل بند الف؟
ج- زمينى كه زمان اصلاحات اراضى به افراد دادهاند، با توضيحات بند الف و ب؟
د- زمينى كه به ارث رسيده، از پدر و مادرى كه خمس آن را ندادهاند، با احتمالات بند الف؟
م- زمينى كه هبه شده و نمىداند، واهب خمس آن را داده يا نه؟
ج ٢- الف- اگر حساب سال نداشته، بايد خمس بدهد ولى اگر نمىداند خمس داده يا نه در صورتى كه تعلّق وجوب خمس را يقين دارد و شكّ در اداء آن دارد بايد خمس بدهد ولى اگر شكّ در اصل وجوب دارد، خمس واجب نمىشود.
ب- بايد خمس بدهد، مانند بند الف.
ج- اگر ملكش باشد، حكم سابق را دارد.
د- اگر بداند خمس ندادهاند، بايد خمس بدهد.
م- در صورت شكّ خمس ندارد.
س ٣-/ شخصى حساب سال دارد، در بين سال زمينى خريد و در آن خانه مسكونى ساخت، پس از ده سال مىخواهد بفروشد پنج ميليون تومان، آيا بايد بعد از فروش، خمس را بدهد يا اين كه يكسال پس از فروش چنانچه پول بماند و سال بگذرد؟
ج ٢- اگر در همان سال پول را براى خريد خانه ديگر مصرف كند، خمس ندارد ولى اگر نگهدارد تا سال بگذرد، بايد خمس آن را بدهد.